Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Resources Policy nhận thấy gần 363,000 kilômét vuông thuộc Vùng Pháp lý Amazon của Brazil đang bị đe dọa bởi khai thác hiện tại và có thể diễn ra trong tương lai đối với các khoáng sản như đồng, bô-xít, mangan và sắt. Nhóm nghiên cứu đã lập bản đồ vị trí các mỏ khoáng quan trọng cùng với các đơn xin khai thác và giấy phép đã được phê duyệt.
Vùng Pháp lý Amazon gồm chín bang và trải rộng hơn năm triệu kilômét vuông, chiếm khoảng 60 per cent lãnh thổ Brazil. Khu vực đe dọa bao gồm nhiều rừng và là nơi sinh sống của khoảng 178,000 người bản địa và hơn 17,000 quilombolas. Nghiên cứu còn cho biết 73 per cent, tức khoảng 267,000 kilômét vuông, của diện tích bảo tồn bị đe dọa là lớp phủ rừng, và một phần ba diện tích khu bảo tồn đang phải đối mặt với áp lực khai thác tiềm năng.
Các tác giả cảnh báo rằng con số nêu trên tương ứng với một kịch bản xấu nhất, khi tất cả khoáng sản đều bị khai thác. Nhà địa lý Rhuan Sartore mô tả tình hình là "chủ nghĩa thực dân xanh", cho rằng mô hình này xem các hệ sinh thái của phương Nam toàn cầu như những vùng hi sinh để đạt mục tiêu khử cacbon cho phương Bắc.
Nhóm nghiên cứu khuyến nghị nhiều biện pháp, trong đó có ưu tiên dự án ở vùng đã suy thoái, tránh mở rộng khai thác gần khu bảo tồn và ngưng cấp phép mà không xem xét tác động tích lũy ở quy mô vùng. Họ cũng kêu gọi tăng cường quyền lãnh thổ cho cộng đồng truyền thống, thành lập đơn vị bảo tồn mới và công nhận chính thức đất đai của người bản địa và quilombolas.
- Các nước nên truy xuất nguồn gốc khoáng sản nhập khẩu và siết chặt quy định về tác động môi trường, xã hội.
- Giảm tiêu thụ năng lượng thay vì chỉ mở rộng công suất "năng lượng sạch" là điều thiết yếu.
- Cần hành động phối hợp toàn cầu để tránh lặp lại logic thực dân khi tìm biên giới tài nguyên mới.
Từ khó
- khai thác — lấy khoáng sản hoặc tài nguyên từ đấtđơn xin khai thác, mở rộng khai thác
- khoáng sản — vật liệu có trong lòng đất có giá trị kinh tếkhoáng sản như đồng, bô-xít, mangan và sắt
- bảo tồn — khu vực được bảo vệ để giữ tự nhiêndiện tích bảo tồn, khu bảo tồn, đơn vị bảo tồn
- tác động tích lũy — tác động cộng dồn theo thời gian
- chủ nghĩa thực dân xanh — ý thức hệ lợi dụng tài nguyên vùng khác
- truy xuất nguồn gốc — theo dõi nơi gốc của một sản phẩmtruy xuất nguồn gốc khoáng sản nhập khẩu
- siết chặt — làm cho quy định nghiêm ngặt hơnsiết chặt quy định
- suy thoái — trạng thái bị phá hoại hoặc giảm chất lượngvùng đã suy thoái
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Các nước nhập khẩu khoáng sản có thể làm gì để tránh lặp lại logic thực dân như bài nêu?
- Việc công nhận chính thức đất đai của người bản địa và quilombolas sẽ ảnh hưởng thế nào tới việc khai thác tài nguyên?
- Trong điều kiện hạn chế tài nguyên, bạn nghĩ ưu tiên phục hồi vùng đã suy thoái có lợi và khó khăn ở điểm nào?
Bài viết liên quan
Hành lang Xanh Kivu-Kinshasa bảo vệ Virunga và phục hồi kinh tế
Xung đột ở miền đông DRC làm tăng nghèo đói và hại môi trường, với gần 50% Vườn Virunga dưới quyền các nhóm vũ trang. Chính phủ thành lập Hành lang Xanh Kivu-Kinshasa để trồng rừng, phục hồi và phát triển kinh tế bền vững.
Tóc ghi lại tiếp xúc với hóa chất
Nghiên cứu từ University of Texas at Austin cho thấy tóc người có thể lưu lại dấu vết tiếp xúc với hóa chất qua ngày, tuần và tháng. Phương pháp mới quét sợi tóc nguyên vẹn và phát hiện nhiều hợp chất, giúp hiểu tiếp xúc lâu dài hơn máu hay nước tiểu.
