Một nghiên cứu mới phân tích dữ liệu từ 2006 đến 2023. Các tác giả kết hợp số liệu đo ôzôn mặt đất với dữ liệu khí tượng và vệ tinh. Họ dùng mô hình máy học để ước tính thay đổi ôzôn trong các đợt cháy.
Nhóm nghiên cứu còn dùng sản phẩm đường khói của NOAA để xác định ngày có khói. Họ so sánh nồng độ ôzôn trong những ngày có khói và không có khói, đồng thời kiểm soát nhiệt độ và bức xạ tử ngoại.
Kết quả cho thấy ôzôn tăng đáng kể ở nhiều vùng, và nghiên cứu ước tính điều này liên quan đến hơn hai nghìn ca tử vong vượt mức mỗi năm ở Hoa Kỳ.
Từ khó
- ôzôn — khí trong không khí, có thể gây hại cho sức khỏe
- đường khói — dấu hoặc bản đồ thể hiện vị trí khói
- mô hình máy học — chương trình sử dụng dữ liệu để dự đoán
- bức xạ tử ngoại — tia năng lượng từ mặt trời có thể gây hại
- tử vong vượt mức — số người chết nhiều hơn mức bình thường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao các tác giả phải kết hợp dữ liệu đo ôzôn, khí tượng và vệ tinh?
- Bạn có lo lắng về ôzôn mặt đất ở nơi bạn sống không? Vì sao?
- Bạn thấy việc dùng sản phẩm đường khói để xác định ngày có khói có lợi điểm gì?
Bài viết liên quan
Cảm biến nhà và AI giám sát sức khỏe người mắc ALS
Nhóm tại University of Missouri thử nghiệm hệ thống cảm biến trong nhà kết hợp trí tuệ nhân tạo để theo dõi thay đổi chức năng ở người mắc xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Dự án xác minh dữ liệu rồi phát triển mô hình dự báo và tích hợp cảnh báo vào chăm sóc lâm sàng.
