Các hố đen siêu lớn nằm ở giữa nhiều thiên hà. Ở trung tâm Dải Ngân Hà có một hố đen gọi là Sagittarius A* với khối lượng khoảng bốn triệu lần khối lượng Mặt Trời. Vì hố đen không phát sáng, nhà thiên văn nhận diện chúng qua ảnh hưởng lên sao và khí xung quanh.
Một nghiên cứu giải thích khi một ngôi sao tới quá gần, nó bị xé thành một luồng mảnh dài. Luồng này quấn quanh hố đen do hiệu ứng từ thuyết tương đối rộng. Một số mảnh va chạm, giải phóng nhiều năng lượng và sau đó vật chất từ từ xoáy vào hố đen trong quá trình tích tụ (accretion). Những tia sáng này có thể tạm thời sáng hơn toàn bộ thiên hà, khoảng một nghìn tỷ lần Mặt Trời.
Các mô phỏng máy tính độ phân giải cao, dùng hàng chục tỷ hạt và GPU, giúp làm rõ cách luồng mảnh hình thành trước khi va chạm.
Từ khó
- hố đen — vật thể có lực hút rất mạnhhố đen siêu lớn
- khối lượng — lượng vật chất trong một vậtkhối lượng Mặt Trời
- thuyết tương đối rộng — lý thuyết mô tả lực hấp dẫn và không thời gian
- luồng mảnh — dải vật chất mảnh vụn do sao bị xéluồng mảnh dài
- tích tụ — quá trình vật chất rơi vào và gom lại
- mô phỏng — dùng máy tính mô hình hóa một hiện tượngmô phỏng máy tính
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có cảm nhận gì khi đọc rằng một ngôi sao có thể bị xé thành luồng mảnh? Nói ngắn gọn.
- Theo bạn, vì sao các nhà khoa học dùng mô phỏng máy tính để nghiên cứu hố đen?
- Bạn đã nghe tên Sagittarius A* trước đây chưa? Bạn biết gì về nó?
