Con mồi ruồi xanh (green hermit) phân bố chủ yếu trong các rừng núi Trung và Nam Mỹ. Con đực của loài này phô diễn và tranh chấp chỗ đậu để thu hút bạn tình; trong các trận đấu, chúng dùng mỏ dài, mảnh như kim làm vũ khí bằng cách dựng mỏ rồi đâm đối thủ. Mỏ còn có chức năng ăn mật; một mỏ bị tổn thương sẽ khiến việc lấy mật khó khăn hơn.
Nghiên cứu, do các nhà khoa học tại UW Burke Museum of Natural History and Culture dẫn dắt và với Alejandro Rico-Guevara là tác giả chính, sử dụng mẫu vật từ Ornithology Collection at the Burke Museum. Nhóm tạo mô hình 3D bằng photogrammetry, phân tích độ cong và các góc của mỏ, và chụp CT để kiểm tra cấu trúc bên trong. Họ còn tiến hành các thử nghiệm đâm mô phỏng trên mô hình 3D để so sánh hiệu suất cơ học.
Kết quả cho thấy mỏ con đực thẳng hơn 3% và sắc hơn 69%, thường có đầu mút giống dao găm. Chụp CT cho thấy mỏ con đực truyền lực hiệu quả hơn, làm tăng sức bền khi va chạm. Trong thử nghiệm mô phỏng, mỏ thẳng hơn của con đực tiêu tốn ít hơn 52.4% năng lượng do biến dạng và chịu trung bình ít hơn 39% ứng suất so với mỏ con cái. Hình dạng thẳng còn cho phép tấn công ở nhiều góc độ hơn, nên con đực cần ít chính xác hơn khi đánh.
Tác giả diễn giải các kết quả là bằng chứng rằng hành vi chiến đấu góp phần tạo ra dị hình giới tính ở mỏ. Mỏ con cái giữ cong hơn, điều này có thể giúp tiếp cận mật ở một số loại hoa nhất định. Nghiên cứu đăng trên Journal of Experimental Biology. Đồng tác giả gồm Lucas Mansfield, Felipe Garzón-Agudelo và Kevin Epperly. Kinh phí đến từ Walt Halperin Endowed Professorship tại bộ môn sinh học UW và Washington Research Foundation.
Từ khó
- tranh chấp — hành động giành giật một thứ giữa hai bên
- phô diễn — thực hiện hành động để thu hút chú ý người khác
- mô hình 3D — bản sao ba chiều của vật dưới dạng số
- mô phỏng — làm thí nghiệm giả lập để kiểm tra một hiện tượng
- ứng suất — lực nội trên một vùng vật liệu khi chịu tải
- biến dạng — sự thay đổi hình dạng do lực hoặc áp lực
- dị hình giới tính — sự khác biệt về hình dạng giữa hai giới trong loài
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có nghĩ bằng chứng trong bài đủ để khẳng định chiến đấu là nguyên nhân chính tạo dị hình giới tính không? Hãy giải thích ý kiến của bạn.
- Mỏ con cái cong hơn có thể hữu ích khi lấy mật từ hoa. Hãy nêu một ví dụ về cách mỏ cong giúp tiếp cận mật.
- Các phương pháp như mô hình 3D và chụp CT đã được dùng trong nghiên cứu. Theo bạn, hai lợi ích lớn của những phương pháp này là gì?
Bài viết liên quan
Phòng khám cho người và thú cưng giúp khách vô gia cư nhận chăm sóc sức khỏe
Nghiên cứu trên khách của One Health Clinic ở trung tâm Seattle cho thấy khi phòng khám cung cấp dịch vụ thú y cho thú cưng, nhiều khách, kể cả thanh thiếu niên vô gia cư, nhận được chăm sóc sức khỏe cho bản thân.
