Gagandeep Kang là chuyên gia về bệnh đường tiêu hoá và hiện là giám đốc phụ trách bệnh đường tiêu hoá, chẩn đoán, giải trình tự gen và dịch tễ học tại Quỹ Gates. Bà đã góp sức phát triển mạng lưới giám sát dịch bệnh và ủng hộ việc đưa vắc xin rotavirus sản xuất trong nước vào sử dụng. Những năm gần đây bà được quốc tế ghi nhận: 2019 bà là người phụ nữ Ấn Độ đầu tiên được bầu làm Hội viên của Royal Society và năm 2024 bà nhận giải John Dirks Canada Gairdner Global Health Award.
Kang nêu rõ tiến bộ sức khỏe trẻ em: khi bà học y, tỉ lệ tử vong sơ sinh là 125 trên 1.000 trẻ sống; nay con số này đã giảm rõ rệt. Ở Tamil Nadu tỉ lệ dưới 20 trên 1.000 và các quan chức đặt mục tiêu 10 trên 1.000. Bà cho rằng chính sách phải tính đến cả số lần nhập viện và thời gian trẻ bị ốm, không chỉ tử vong.
Bà giải thích rằng nhiễm virus ở trẻ em không giảm tương tự vì virus lan rộng trên nhiều tầng lớp xã hội; rotavirus được bà mô tả là “dân chủ” vì hầu hết trẻ đều nhiễm. Phát triển vắc xin trong nước đối mặt thách thức khoa học và pháp lý: trước đó chưa có vắc xin do Ấn Độ phát triển từ đầu và các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 ở quy mô lớn chưa từng được tiến hành trong nước. Để triển khai vắc xin, các nhà phát triển cần thuyết phục Nhóm Tư vấn Kỹ thuật Quốc gia về Tiêm chủng về gánh nặng bệnh tật, hiệu quả vắc xin và khuyến cáo của WHO, đồng thời chứng minh vắc xin thúc đẩy công bằng và có chi phí phải chăng. Các phân tích cho thấy ngăn ngừa nhập viện sẽ tiết kiệm chi phí.
Kang cũng nhấn mạnh cần tái xây dựng niềm tin công chúng qua giao tiếp liên tục và những người truyền tin đáng tin cậy. Trong đại dịch, Ấn Độ đã cải thiện giám sát, mở rộng công việc One Health với động vật và chim, và thành lập Viện Quốc gia về One Health ở Nagpur; một số bang như Kerala có thể phát hiện từng ca bệnh virus Nipah. Bà cảnh báo influenza vẫn là rủi ro đại dịch rõ ràng vì đây là virus đường hô hấp và mất lâu để chế tạo vắc xin. Bà cho rằng vai trò của Ấn Độ như nhà sản xuất vắc xin và thuốc gốc lớn có thể được tận dụng để cải thiện y tế công cộng.
Từ khó
- giám sát — theo dõi liên tục tình hình bệnh tật
- dịch tễ học — nghiên cứu phân bố và nguyên nhân bệnh
- rotavirus — loại virus gây tiêu chảy nặng ở trẻ
- thử nghiệm — nghiên cứu kiểm tra an toàn và hiệu quả
- gánh nặng — tác động tổng thể của bệnh lên xã hội
- khuyến cáo — lời khuyên chính thức từ chuyên gia hoặc tổ chức
- công bằng — tiếp cận và đối xử không phân biệt
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc sản xuất vắc xin trong nước có thể giúp cải thiện y tế công cộng như thế nào ở quy mô quốc gia? Hãy nêu ít nhất hai lợi ích và một thách thức.
- Kang nói cần tái xây dựng niềm tin công chúng qua giao tiếp liên tục. Theo bạn, những biện pháp giao tiếp nào có thể hiệu quả để tăng độ tin cậy của vắc xin?
- Chính sách sức khỏe nên cân nhắc cả tử vong lẫn số lần nhập viện và thời gian ốm. Bạn nghĩ các nhà hoạch định chính sách nên đo lường và ưu tiên như thế nào giữa những tiêu chí này?
