Chính sách môi trường và người Roma ở Bulgaria ^{CEFR B2}

Trong cuốn sách Refusing Sustainability: Race and Environmentalism in a Changing Europe (Stanford University Press, 2025), Elana Resnick — nhà nhân chủng học tại UC Santa Barbara — trình bày kết quả hai thập kỷ thực địa ở Bulgaria. Bà khảo sát cộng đồng Roma, nêu lên cách các chính sách môi trường có thể củng cố bất bình đẳng chủng tộc đã tồn tại lâu đời.

Resnick sống và làm việc bên cạnh người Roma để quan sát trực tiếp. Gần một năm, bà làm công nhân quét đường hợp đồng trong một đội 40 phụ nữ Romani ở Sofia. Công việc này đòi hỏi dọn các đường vào giờ cao điểm, đặt người lao động trước nguy cơ bị lạm dụng, lăng mạ và giám sát nghiêm ngặt. Từ thực địa, bà phát triển khái niệm mối liên hệ rác–chủng tộc: người Roma bị kỳ thị là rác xã hội nhưng đồng thời thực hiện lao động giữ cho Bulgaria trông «giống châu Âu» khi nước này nâng cấp hệ thống chất thải và tái chế theo yêu cầu của EU.

Resnick cũng ghi nhận rằng mặc dù công việc quét đường có lương thấp và thiếu điều kiện nhân đạo, nó tạo ra không gian cho đời sống công cộng, nơi phụ nữ tụ tập, trò chuyện và xây dựng liên kết. Bà gọi những hành động đời thường này là một dạng chính trị từ chối — các hình thức đoàn kết và tự khẳng định chống lại sự loại trừ. Thay vì đề xuất một giải pháp duy nhất, bà kêu gọi chẩn đoán kỹ lưỡng và công nhận mối liên kết giữa chính sách môi trường và trật tự chủng tộc, đồng thời nhấn mạnh tính toàn cầu của các vấn đề về chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, biến đổi khí hậu và phân biệt chủng tộc.