Nhóm do Jun Wang dẫn đầu tại bộ phận khoa học thần kinh và trị liệu thực nghiệm của Naresh K. Vashisht College of Medicine, Texas A&M University, đã mô tả chi tiết cách căng thẳng truyền tín hiệu tới hệ thống ra quyết định của não. Họ xác định đường dẫn từ các trung tâm xử lý stress, gồm hạch amygdala trung tâm (CeA) và nhân nền của dải tận cùng (BNST), tới vùng vân lưng (dorsal striatum). Các khu vực này phóng ra yếu tố giải phóng corticotropin (CRF) vào vùng vân lưng.
Tại vùng vân lưng, CRF tác động lên các tế bào trung gian cholinergic (CINs) — tế bào giải phóng acetylcholine giúp duy trì tính linh hoạt hành vi và khả năng học. Thí nghiệm cho thấy khi CRF tác dụng lên CINs, chúng hoạt động mạnh hơn và giải phóng nhiều acetylcholine hơn, điều có lợi cho quá trình ra quyết định thay vì rơi vào phản xạ tự động.
Ngoài ra, nghiên cứu phát hiện rượu trong giai đoạn cai sớm làm suy yếu khả năng của CRF kích hoạt CINs, đồng thời rượu một mình làm chậm hoạt động của CINs. Kết quả giải thích vì sao căng thẳng có thể thúc đẩy hành vi thói quen như uống rượu và đề xuất các mục tiêu điều trị. Wang gợi ý các hướng tiếp cận tiềm năng: tăng hoạt động của CINs, hỗ trợ tín hiệu CRF trong giai đoạn cai, hoặc bảo vệ mạch phản ứng với căng thẳng khỏi tác động của rượu. Công trình được công bố trên eLife và nhận hỗ trợ từ National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism.
Từ khó
- vùng vân lưng — phần của não liên quan tới ra quyết định
- corticotropin — hormone liên quan tới phản ứng căng thẳng trong não
- cholinergic — liên quan tới tế bào sử dụng acetylcholine
- acetylcholine — chất dẫn truyền thần kinh giúp truyền tín hiệu
- kích hoạt — làm cho tế bào hoặc hệ thống bắt đầu hoạt động
- thói quen — hành vi lặp lại, khó thay đổi
- giai đoạn cai — thời gian đầu sau khi ngừng dùng chất
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ biện pháp tăng hoạt động của CINs có thể giúp người trong giai đoạn cai rượu không? Hãy nêu lý do hoặc ví dụ.
- Vì sao căng thẳng có thể thúc đẩy hành vi thói quen như uống rượu? Bạn có ý tưởng về biện pháp phòng ngừa nào không?
Bài viết liên quan
Tế bào 'hub' giữ đồng hồ sinh học trong SCN
Nhóm nghiên cứu phát triển công cụ tính toán MITE để lập bản đồ giao tiếp giữa tế bào trong nhân suprachiasmatic (SCN). Họ thấy một nhóm tế bào hub là cần thiết để đồng bộ nhịp sinh học, mở đường cho can thiệp điều chỉnh thời gian sinh học.
