Các nhà nghiên cứu tại Rockefeller University, do Charles M. Rice dẫn đầu, báo cáo trên tạp chí Immunity rằng não bắt đầu khởi động chương trình kháng virus chỉ trong vài giờ sau khi một vị trí trên cơ thể bị nhiễm. Họ dùng mô hình chuột, tiêm virus vào đệm bàn chân và kiểm tra não qua nhiều thời điểm; các gen do interferon kích hoạt (ISGs) xuất hiện sớm mặc dù virus không phát hiện được trong não.
Để vẽ bản đồ mạng tín hiệu, nhóm thử nhiều mẫu phân tử liên quan mầm bệnh (PAMPs) tại chỗ nhiễm và thấy não phản ứng một cách đặc hiệu, kích hoạt các chương trình phiên mã khác nhau theo tín hiệu nhận được. Thực nghiệm bảo vệ cho thấy khi chuột được cho chất mô phỏng virus poly(I:C) ở đệm bàn chân trước khi bị nhiễm trực tiếp vào não, khả năng sống sót được cải thiện; hiệu quả này áp dụng cho WNV, virus họ hàng Powassan và cả herpes simplex trong thí nghiệm.
Phân tích tiếp theo chỉ ra rằng poly(I:C) kích thích phản ứng interferon loại I toàn thân, khiến các tế bào nội mô vi mạch não (BMECs) — phần tạo nên hàng rào máu-não — bật các ISGs. Tin sinh học gợi ý rằng BMECs truyền thông tin này vào hệ thần kinh trung ương, thúc đẩy các tế bào miễn dịch bẩm sinh như microglia chuẩn bị cho nhiễm trùng. Các tác giả mô tả hàng rào máu-não như một 'trung tâm tín hiệu' miễn dịch cho não.
Mặc dù nghiên cứu thuộc khoa học cơ bản, tác dụng sớm của tín hiệu miễn dịch cho thấy hướng mới trong phòng ngừa viêm thần kinh do vector mang. Charles M. Rice gợi ý liệu pháp kích hoạt hệ miễn dịch sớm — ví dụ dùng chất trợ suy hoặc liệu pháp dựa trên interferon tương tự các phương pháp đã dùng cho viêm gan C mạn tính. Nghiên cứu này được hỗ trợ một phần bởi Stavros Niarchos Foundation (SNF) Institute for Global Infectious Disease Research tại Rockefeller.
Từ khó
- interferon — protein do cơ thể sản xuất chống virusinterferon loại I
- gen — phần của ADN quy định tính trạng tế bàocác gen
- mầm bệnh — thực thể gây bệnh, ví dụ vi rút
- poly(I:C) — một chất mô phỏng virus dùng trong thí nghiệm
- hàng rào máu-não — rào chắn kiểm soát chuyển chất vào não
- tế bào nội mô — tế bào lót thành mạch máucác tế bào nội mô vi mạch não
- microglia — tế bào miễn dịch bẩm sinh trong não
- vector — tác nhân trung gian truyền mầm bệnh
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, lợi ích và rủi ro khi dùng liệu pháp kích hoạt hệ miễn dịch sớm để phòng viêm thần kinh là gì?
- Làm thế nào hàng rào máu-não có thể truyền tín hiệu bảo vệ vào hệ thần kinh trung ương, và tại sao điều này quan trọng?
- Nghiên cứu dùng mô hình chuột; bạn nghĩ cần những bước nào để đánh giá phương pháp này trên người hơn?
