Con người thường thực hiện nhiều thói quen hằng ngày một cách vô thức, chẳng hạn như lái xe hoặc chơi đàn piano. Trong hơn 130 năm, các nhà khoa học đã tranh cãi về thời điểm con người nhận thức được hành động của mình. William James cho rằng nhận thức xuất hiện sau cử động, còn Wilhelm Wundt tin rằng nó bắt đầu từ trước khi cử động.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Yale do Hal Blumenfeld và David S. Jin dẫn đầu đã giải quyết tranh cãi này. Họ tiến hành thử nghiệm trên 67 người bằng cách cho họ chơi trò xếp hình trượt và đo sóng脑 bằng phương pháp điện não đồ (EEG).
Kết quả cho thấy cả hai lý thuyết đều đúng. Một hành động có nhận thức cần hai tín hiệu mạnh: tín hiệu lập kế hoạch trước khi vận động và tín hiệu cảm giác sau khi thực hiện. Ngoài ra, khi con người mệt mỏi hay xao nhãng, đồng tử co lại và mức độ nhận thức cũng giảm xuống.
Từ khó
- vô thức — không có sự chú ý hoặc cố ý khi làm
- nhận thức — sự hiểu biết và nhận ra điều đang diễn ra
- tranh cãi — bàn luận gay gắt do có ý kiến trái ngược
- thử nghiệm — hoạt động làm thực tế để kiểm tra kết quả
- xao nhãng — không tập trung chú ý vào công việc đang làm
- đồng tử — lỗ nhỏ nằm ở giữa lòng đen của mắt
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có thường thực hiện thói quen hằng ngày một cách vô thức không? Hãy nêu một ví dụ.
- Sự mệt mỏi hoặc xao nhãng thường ảnh hưởng như thế nào đến việc học tập hay làm việc của bạn?
