Bão nhiệt đới Ditwah tấn công Sri Lanka, gây mưa lớn, gần 2,000 vụ sạt lở và cô lập hàng chục thị trấn. Văn phòng Quản lý Thảm họa cho biết 643 người chết và hơn 180 người vẫn mất tích; nhiều tuyến giao thông chính bị hư hại. Một số hồ phải mở cổng xả, dẫn tới lũ hạ lưu làm ngập nhà cao hai tầng.
Các chuyên gia cho rằng quy mô tổn thất phản ánh thất bại lâu dài trong quy hoạch và quản trị. NBRO đã lập bản đồ nguy cơ sạt lở nhưng nhiều sạt lở vẫn xảy ra ở vùng được đánh dấu là nguy cơ cao. Các sườn đồi ở Nuwara Eliya, Badulla, Kegalle và Matale bị suy yếu sau nhiều năm xây dựng không kiểm soát và canh tác trên dốc.
Các nhà khoa học liên hệ cường độ bão với sự ấm lên của Ấn Độ Dương. Department of Meteorology ghi nhận hơn 300 mm mưa trong 24 giờ tại một số trạm vùng đồi. Chuyên gia kêu gọi cảnh báo rõ ràng theo vị trí và tái thiết dựa trên khoa học để giảm rủi ro tương lai.
Từ khó
- sạt lở — đất và đá trượt xuống sườn đồi
- cô lập — tách một nơi khỏi liên lạc và giao thông
- quy hoạch — kế hoạch phát triển vùng, tổ chức sử dụng đất
- quản trị — việc điều hành, quản lý tổ chức hoặc công việc
- xả — thả nước ra khỏi hồ hoặc đập
- suy yếu — mất sức mạnh, trở nên dễ hỏng hơn
- cường độ — mức mạnh hoặc mức tác động của một hiện tượng
- tái thiết — xây dựng lại sau thiên tai hoặc phá hủy
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ nên làm gì để giảm sạt lở ở vùng đồi? Hãy nêu hai biện pháp.
- Làm thế nào cảnh báo rõ ràng theo vị trí có thể giúp người dân trước bão và sạt lở?
- Khi sống gần hồ chứa, bạn sẽ chuẩn bị gì nếu nghe thông báo mở cổng xả?
Bài viết liên quan
Tóc ghi lại tiếp xúc với hóa chất
Nghiên cứu từ University of Texas at Austin cho thấy tóc người có thể lưu lại dấu vết tiếp xúc với hóa chất qua ngày, tuần và tháng. Phương pháp mới quét sợi tóc nguyên vẹn và phát hiện nhiều hợp chất, giúp hiểu tiếp xúc lâu dài hơn máu hay nước tiểu.
Thời điểm trong ngày ảnh hưởng hiệu quả hóa trị cho glioblastoma
Nghiên cứu cho thấy thời điểm trong ngày có thể làm thay đổi hiệu quả thuốc temozolomide ở bệnh nhân glioblastoma. Hoạt động của enzyme MGMT và mức methyl hóa thay đổi theo nhịp hàng ngày, gợi ý hướng điều trị theo thời gian.