Các nhà khoa học báo cáo rằng một số xương bàn chân được tìm thấy ở Afar Rift, tại địa điểm Woranso-Mille (Ethiopia) vào năm 2009 thuộc về Australopithecus deyiremeda, loài sống cùng thời với cá nhân hominin nổi tiếng Lucy. Hóa thạch 3.4 triệu năm tuổi này được nhóm do Yohannes Haile-Selassie dẫn đầu công bố trên tạp chí Nature, với kinh phí từ National Science Foundation và W.M. Keck Foundation.
Chiếc bàn chân được gọi là Burtele Foot, ban đầu gồm 8 xương và các nhà nghiên cứu ban đầu do dự khi liên kết nó với một loài đã được đặt tên. Năm 2012 bàn chân được mô tả là khác với Australopithecus afarensis, và năm 2015 nhóm nghiên cứu từng đặt tên Australopithecus deyiremeda cho các hóa thạch khác cùng khu vực, nhưng khi đó họ chưa đưa bàn chân vào mô tả. Sau việc trở lại hiện trường trong vòng 10 năm, các nhà khoa học tìm được thêm chứng cứ và nay tự tin liên kết Burtele Foot với A. deyiremeda.
Naomi Levin từ University of Michigan đã lấy mẫu 8 trong số 25 răng tìm thấy để phân tích chế độ ăn bằng đồng vị. Kết quả cho thấy A. deyiremeda chủ yếu ăn thực phẩm từ cây và bụi rậm, trong khi A. afarensis tiêu thụ dải thức ăn rộng hơn, gồm cả cỏ nhiệt đới và cỏ lá kim (sedges). Một hàm non có răng sữa còn nguyên cùng răng trưởng thành đang mọc gợi ý mẫu tăng trưởng giống nhau giữa hai loài.
Giải phẫu của Burtele Foot mang nhiều đặc điểm nguyên thủy hơn so với loài của Lucy: nó giữ ngón cái lớn đối chiếu và có các ngón dài hơn, linh hoạt hơn, phù hợp cho leo trèo. Khi đi bằng hai chân, A. deyiremeda có khả năng đẩy người về phía trước bằng ngón thứ hai thay vì ngón cái. Haile-Selassie cho rằng những phát hiện này cho thấy đi thẳng bằng hai chân đã tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau ở các hominin sớm. Levin lưu ý các hóa thạch cho thấy các loài họ hàng dùng chế độ ăn và hành vi khác nhau để cùng tồn tại, điều này giúp hiểu cách thích nghi trước biến đổi khí hậu và mức carbon dioxide tăng lên.
Từ khó
- hóa thạch — xác hoặc phần của sinh vật cổ còn lại
- đồng vị — dạng nguyên tử dùng để phân tích
- chế độ ăn — tập hợp thức ăn một loài tiêu thụ
- nguyên thủy — giữ nhiều đặc điểm cổ xưa kém phức tạp
- linh hoạt — dễ thay đổi hoặc vận động mềm dẻo
- thích nghi — thay đổi để phù hợp môi trường mới
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bài viết nói các loài họ hàng có chế độ ăn và hành vi khác nhau để cùng tồn tại. Làm thế nào khác nhau về chế độ ăn có thể giúp hai loài cùng sống trong cùng một khu vực?
- Phát hiện rằng đi thẳng bằng hai chân tồn tại dưới nhiều dạng ở hominin sớm có ý nghĩa gì cho hiểu biết về tiến hóa con người?
- Tác giả nhắc tới thích nghi trước biến đổi khí hậu và mức carbon dioxide tăng. Hãy nêu một ví dụ cụ thể về cách thay đổi hành vi hoặc chế độ ăn có thể giúp một loài thích nghi với môi trường biến đổi.
