LingVo.club
Trình độ
Bản đồ sinh học kết nối tế bào não với mạng chức năng — Trình độ B2 — a close up of a plastic brain model

Bản đồ sinh học kết nối tế bào não với mạng chức năngCEFR B2

2 thg 12, 2025

Phỏng theo Noelle Toumey Reetz-Georgia State, Futurity CC BY 4.0

Ảnh: Lisa Yount, Unsplash

Trình độ B2 – Trung cao
6 phút
309 từ

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications mô tả một bản đồ sinh học của não, kết nối các cấp độ từ tế bào và phân tử tới mạng chức năng quan sát được bằng fMRI. Để làm điều này, nhóm nghiên cứu ghép nối ảnh chụp não với dữ liệu di truyền và hình ảnh phân tử, từ đó liên hệ loại tế bào, các chất dẫn truyền hóa học và cấu trúc tạo năng lượng với kiến trúc mạng ở quy mô lớn.

Nhóm theo dõi kết nối động, tức các mô hình hoạt động não thay đổi theo thời gian, và áp dụng phân tích trung gian (mediation analysis), một kỹ thuật thống kê, để kiểm tra liệu các mạng não có thể giải thích cách đặc điểm phân tử ảnh hưởng tới nhận thức và hành vi hay không. Kết quả cho thấy một số mạng đóng vai trò trung gian quan trọng trong liên kết giữa sinh học vi mô và quá trình tinh thần phức tạp.

  • Tế bào não
  • Chất dẫn truyền: serotonin, dopamine
  • Ti thể và các cấu trúc tạo năng lượng
  • Ảnh fMRI và dữ liệu di truyền

Tác giả cấp cao là Vince Calhoun, tác giả chính là Guozheng Feng và Jiayu Chen là trợ lý giáo sư tham gia nhóm. Các phát hiện cho thấy mất cân bằng phân tử và rối loạn mạng lưới có liên hệ trong các rối loạn như trầm cảm, tâm thần phân liệt và Alzheimer. Mục tiêu lâu dài của nhóm là xây dựng bản đồ cá nhân hóa liên kết sinh học với hoạt động mạng não, điều có thể hỗ trợ phương pháp điều trị phù hợp hơn. Nghiên cứu nhận kinh phí từ National Science Foundation và National Institutes of Health; nguồn thông tin: Georgia State University.

Từ khó

  • mạng chức năngtổ chức các vùng não hoạt động cùng nhau
  • chất dẫn truyềnhóa chất trong não truyền tín hiệu giữa tế bào
  • ti thểbào quan tạo năng lượng cho tế bào

Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.

Câu hỏi thảo luận

  • Bản đồ cá nhân hóa liên kết sinh học với hoạt động mạng não có thể giúp cải thiện phương pháp điều trị như thế nào? Hãy nêu vài lợi ích và giới hạn.
  • Việc ghép nối dữ liệu di truyền và ảnh fMRI có thể gặp những thách thức kỹ thuật hoặc đạo đức nào?
  • Tại sao hiểu vai trò trung gian của các mạng não lại quan trọng khi nghiên cứu ảnh hưởng của đặc trưng phân tử tới hành vi?

Bài viết liên quan