Emory Üniversitesi tarafından yürütülen ve Science and Translational Medicine dergisinde yayımlanan çalışma, 24 katılımcıda 2023-24 XBB.1.5 uyumlu monovalan COVID-19 aşısının antikor yanıtlarını 6 ay boyunca inceledi. Araştırmacılar hafıza B hücreleri, bağlanma antikorları ve nötralize edici antikorlar gibi laboratuvar ölçümlerini kullandı ve böylece bağışıklık yanıtının dayanıklılığı, genişliği ve büyüklüğünü değerlendirdiler.
Çalışma, 2023 koronavirüs aşısının antikorlar için 500 günden uzun bir yarılanma ömrü ürettiğini ve aşılamadan 16 ay sonra antikorların en az %50’sinin tespit edilebildiğini buldu. Katılımcılar hem ata WA1 suşunu hem de Omicron XBB.1.5 varyantını tanıyan çapraz reaktif antikorlar üretti. Önceki aşıların bivalan, yani iki spike proteini içerdiği; 2023-24 aşısının ise monovalan, tek spike proteini içerdiği vurgulandı. Tüm katılımcılar daha önce ata aşısı olmuştu ve bağışıklık izleniminin çapraz reaktif antikorlarda yaklaşık 2.8 kat artışa katkıda bulunabileceği belirtildi.
Araştırma ayrıca koronavirüsün çok sayıda mutasyonunun bulunduğunu ve güncellenmiş bağışıklamaların gerekliliğini vurguladı; çalışma metninde 12,700’den fazla koronavirüs mutasyonu olduğu kaydedildi. Araştırmacılar, enfeksiyonun mitokondriyal işlevi etkileyebileceğini ve bazı organlara zarar verebileceğini bildirdi. Ağır hastalık riski yüksek gruplar arasında kanser, kan ve otoimmün bozuklukları olanlar, inme geçirmiş kişiler, obezite ve kalp, böbrek, akciğer ve karaciğer gibi önceden var olan durumlar sayıldı.
- Çalışmaya Emory, NIH, Stanford ve CDC’den yazarlar katkıda bulundu.
- Finansman NIH ve National Institute of Biomedical Imaging and Bioengineering ile Emory fonlarından sağlandı.
Zor kelimeler
- monovalan — tek bir antijen içeren aşı
- bivalan — iki farklı antijen içeren aşı
- yarılanma ömrü — miktarın yarıya inmesi için geçen süre
- hafıza B hücreleri — daha önceki enfeksiyona cevap veren bağışıklık hücresi
- nötralize edici antikorlar — virüsü veya toksini etkisizleştiren antikor
- çapraz reaktif antikorlar — farklı suşları da tanıyabilen antikor
- mitokondriyal — hücrede enerji üreten organel ile ilgili
- mutasyonu — genetik dizideki kalıcı bir değişiklikmutasyonunun
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Monovalan ve bivalan aşılar arasındaki farkların bağışıklık yanıtı ve uygulama açısından hangi sonuçları olabilir? Nedenlerini belirtin.
- Antikorların 16 ay sonra en az %50 tespit edilebilmesi aşı kampanyaları veya takviye doz planlaması için ne anlama gelebilir? Kısa tartışın.
- Çalışmada listelenen yüksek riskli gruplardan birini seçin. O grup için hangi önlemler veya iletişim stratejileri önemli olabilir? Örnek verin.
İlgili makaleler
Manyetik Rezonansta (MRI) Yeni Fiziksel Model
Rice Üniversitesi ve Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı araştırmacıları, moleküler hareketleri MRI sinyalleriyle ilişkilendiren fizik tabanlı bir model geliştirdi. Çalışma The Journal of Chemical Physics dergisinde yayımlandı ve kod açık kaynak verildi.
