- Yangınlar ormanlara, bitkilere ve hayvanlara çoğunlukla ciddi zarar verir.
- Bazı mantarlar yangından sonra toprakta hızla çoğalır ve görünür.
- Bu mantarlar kömürleşmiş maddeyle beslenir ve ondan enerji alır.
- Bilim insanları birçok yangın alanından uzun süre örnekler topladı.
- Araştırmacılar mantarların genlerini sıraladı ve bazılarını laboratuvarda test etti.
- Bazı mantarlar belirli enzim genlerini daha fazla kopyalar, böylece çalışırlar.
- Diğerleri bakterilerden gen alarak yeni yetenekleri hızlıca kazanır.
- Bu mantarlar yanmış toprakları hızlıca kolonize eder ve çoğalır.
Zor kelimeler
- mantar — Çoğunlukla toprakta yaşayan bir canlımantarlar
- kömürleşmiş — Yanma sonrası siyahlaşmış organik madde
- enerji — Canlıların iş yapmasını sağlayan güç
- örnek — Araştırma için toplanan küçük parçaörnekler
- gen — Hücrelerde bulunan kalıtım bilgisini taşıyan parçagenlerini
- kolonize etmek — Yeni bir yere yerleşmek ve çoğalmakkolonize eder
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Siz ormanda yangın görürseniz ne yaparsınız?
- Doğada mantar görmekten hoşlanır mısınız?
- Bilim insanlarının örnek toplamasını doğru buluyor musunuz?
İlgili makaleler
Oksitosin grup rekabetinde de artıyor
Zürih Üniversitesi araştırmacıları, Bolivya Amazonu'ndaki Tsimane halkı ile düzenlenen futbol maçlarında oyuncuların oksitosin düzeylerini maç öncesi ve sonrası idrar örnekleriyle ölçtü. Oksitosin tanıdık rakiplere karşı daha çok arttı ve erkeklerde değişim gözlendi.
Mali'de iklim krizi ve çatışma
Mali iklim değişikliğine karşı çok savunmasız. Kuraklık tarımı ve yaşamı zorluyor; toprak kaybı ve kaynak anlaşmazlıkları çiftçiler ile çobanlar arasında çatışmaları artırdı. Topluluklar erken uyarı, geleneksel yasalar ve tarım projeleriyle yanıt veriyor.
C vitamini potasyum perkloratın üreme zararını azaltabilir
Bir çalışma, potasyum perkloratın sperm üretimini ve doğurganlığı olumsuz etkilediğini; medaka balığı modelinde C vitamininin bu zararı azalttığını gösteriyor. İnsanlara etkisini anlamak için daha fazla araştırma gerektiği vurgulanıyor.
Çok çekimli tek kullanımlık e-sigaralar daha fazla zararlı kimyasal üretiyor
Yeni bir çalışma, çok çekim yapılan tek kullanımlık elektronik sigaralarda kullanımdan sonra daha yüksek düzeyde aldehit ve diğer zararlı kimyasallar bulunduğunu gösteriyor. Araştırmacılar kullanılmış ve yeni cihazları karşılaştırdı ve bazı kimyasalların akciğer hücrelerine zarar verdiğini tespit etti.