28 Aralık 2025'te bir ziyaretçi Yanbian'ın Helan köyüne gidip Lee ailesiyle buluştu. Lee'nin hikâyesi daha önce Mayıs ayında Global Voices'ta yer almıştı. Aile, ziyaretçiyi Yanbian usulü su tofu olan tsodibi yapımına davet etti; tsodibi belirli bir mevsim yerine akraba bir araya geldiğinde yapılan geleneksel bir yemektir.
Hazırlık bir günden fazla sürer ve genellikle geniş ailenin kadınları tarafından el emeğiyle hazırlanır; Choi MJ bu yemeğin aile birliğini ve dayanışmayı simgelediğini söyledi. O gün çalışan kadınların çoğu yetmişin üzerindeydi. Soya fasulyeleri önce bir gece ıslatılır, sonra iki kez öğütülür: ilk öğütme iri kırıntı bırakır, ikinci öğütme ise kremamsı kıvam sağlar. Hamurun süzülmesini kolaylaştırmak için sıcak su eklenir.
Süzme iki aşamada gerçekleştirilir: fasulye hamuru bez torbaya konup bastırılarak ilk sıvı çıkarılır; elde edilen sıvı daha ince gözenekli bir torbaya alınır ve ikinci süzme yapılır. Bu bölüm fiziksel olarak yorucudur; ziyaretçi aileyle birlikte çalıştı. Isıtma geleneksel mutfakta, yerde ısıtan bir ocak üstündeki büyük tencerede yapıldı; en küçük kız kardeş Lee YN modern mutfağı nadiren kullandıklarını söyledi. Lee'nin erkek kardeşi CS ocağı yakarken kadınlar tencerenin yanındaki demir plakada yabani bitkilerden yapılan kızarmış kimchi gibi garnitürleri hazırladı.
Kaynamadan önce köpük alındı ve pıhtılaştırıcı olarak bittern eklendi; sıvı kar gibi beyaz pıhtılar oluşturdu ve yüzeyde bir tofu kabuğu belirdi. Pıhtılar kepçeyle bezle kaplı kare kalıba konup preslenerek katı bir blok haline getirildi. Serviste hafifçe soya sosu, doğranmış soğan, sarımsak ve biber kullanıldı. Choi MJ, Yanbian su tofunun zengin ve fındıksı bir lezzeti olduğu için hafifçe tatlandırıldığını ve modern ekipmanın aynı sonucu vermediğini belirtti. Aile tofuyu sonradan kullanmak üzere korudu; hazırlık ve paylaşım ritüeli akrabalar arasındaki bağları güçlendirdi.
Zor kelimeler
- tsodibi — Yanbian usulü su tofudan yapılan geleneksel yemek
- pıhtılaştırıcı — sıvının katı parçalar oluşturmasını sağlayan madde
- süzme — sıvıyla katı parçaların ayrılması işlemi
- preslemek — sıvıyı sıkıp daha katı hale getirmekpreslenerek
- dayanışma — bireyler arasında yardımlaşma ve destek olmadayanışmayı
- garnitür — ana yemeğe eşlik eden küçük yiyeceklergarnitürleri
- bittern — tofu yapımında pıhtılaşmayı sağlayan tuzlu çözelti
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Tsodibi hazırlama ve paylaşma ritüeli aile bağlarını nasıl güçlendirir? Kendi görüşünüzü örneklerle açıklayın.
- Metinde modern ekipman aynı sonucu vermiyor deniyor. Bu cümleden hangi çıkarımları yapabilirsiniz? Siz geleneksel yöntemi mi yoksa modern yöntemi mi tercih edersiniz, neden?
- Hazırlıkta ağırlıklı olarak yaşlı kadınların çalışması bu geleneğin geleceğini nasıl etkileyebilir? Tartışınız.