University of Missouri'deki araştırma, genlerin rastgele yerlere eklendiğinde zamanla susturulması sorununa doğrudan bir çözüm öneriyor. Ekip, epigenetik susturmanın kalıcı olarak yararlı protein üreten tavuk hatlarının oluşturulmasını zorlaştırdığını belirledi ve bunu önlemek için hedeflenmiş bir yerleştirme stratejisi uyguladı.
Yöntemde CRISPR gen düzenleme aracıyla yeni gen segmenti, hücrelerde sürekli etkin olduğu bilinen GAPDH geninin yakınında konumlandırıldı. Aynı zamanda raporlayıcı olarak yeşil ışık saçan bir işaretçi kullanıldı. Aylar sonra ve birçok hücre bölünmesinin ardından bu raporlayıcının hâlâ parlak olması, hedeflenen konumda gen susturmasının gerçekleşmediğini gösterdi ve deney için kavram kanıtı sağladı.
Bu başarı, yumurtalarda tıbbi amaçlı yararlı protein üreten kalıcı genetik olarak değiştirilmiş kuş hatları geliştirme yolunu açıyor. Lee ve meslektaşları, hangi gen değişikliklerinin bilim, endüstri ve diğer paydaşlar için en yararlı olacağına karar vermek üzere iş birliği yapıyor. Araştırma potansiyel olarak tıbbi uygulamaların yanı sıra tarımsal ve ekonomik etkiler de doğurabilir; örneğin, kuşları yok eden kuş gribine karşı yeni gen segmentleri eklenmesi halinde bunların nesiller boyu açık kalması isteniyor.
- Yumurtalarda terapi amaçlı protein üretimi
- Kuş gribi bulaşmasının azaltılması
- Tarımsal ve ekonomik faydalar
Çalışma Poultry Science dergisinde yayımlandı ve United States Department of Agriculture içindeki National Institute of Food and Agriculture tarafından finanse edildi. Kaynak: University of Missouri.
Zor kelimeler
- epigenetik — gen ifadesini DNA dışı faktörlerle değiştiren süreç
- susturma — bir genin etkinliğinin azalması veya kaybolmasısusturulması, susturmanın
- yerleştirme — yeni gen parçalarının belli bir yere konması
- raporlayıcı — bir genin etkinliğini gösteren işaretçi gen
- kavram kanıtı — bir fikrin çalışabilirliğini gösteren deneysel kanıt
- kalıcı — uzun süre değişmeyen veya devam eden
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Hedeflenmiş yerleştirme stratejisinin tarım ve hayvancılıkta sağlayabileceği yararlar ve riskler neler olabilir?
- Bilim insanları, endüstri ve diğer paydaşlar hangi ölçütlere göre hangi gen değişikliklerinin uygulanacağına karar vermelidir?
- Genlerin nesiller boyu açık kalmasının ekonomik ve toplum üzerindeki olası etkileri hakkında ne düşünüyorsunuz? Örnek verin.
İlgili makaleler
COMT inhibitörleri ve levodopa etkileşimi: mikrobiyomun rolü
Yale’den bir çalışma COMT inhibitörlerinin bağırsak mikrobiyomunu değiştirerek levodopa etkinliğini düşürebileceğini gösteriyor. Araştırma, etkileşimin karaciğer yerine bağırsak mikrobiyomu aracılığıyla gerçekleştiğini vurguluyor.
Vatandaş bilimi SKA ve WHO hedeflerinin izlenmesine katkı sağlıyor
Ağustos ayında yayımlanan derleme, vatandaş biliminin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile WHO Triple Billion hedeflerinin sağlık ve iyi olma göstergelerinin izlenmesine yardım edebileceğini gösteriyor. Yazarlar IIASA ve WHO'den geliyor.
