Bu çalışma, bir alt ekstremite robotik protezinin kişinin beden imgesine nasıl dahil olduğunu ve uygulama ile nasıl değiştiğini inceleyen ilk araştırmalardan biridir. Çalışmada dokuz sağlam katılımcı dört gün boyunca deneye katıldı; katılımcılar dizleri dik açıyla bükülü halde bağlı bir protezle koşu bandında yürüdü ve tırabzanlara dokunmadan hızlı yürümeye çalıştı.
Her uygulama oturumunda katılımcılar farklı biyomekanik yürüyüş örüntülerini gösteren bilgisayar animasyonlarını izleyip protezle yakın zamanda sergiledikleri performansa en çok uyan yürüyüşü seçti. Performans zaman içinde belirgin biçimde iyileşti, ancak katılımcıların kendi hareket algıları beklenmedik şekilde değişti: başlangıçta yürüyüşlerini daha dengesiz gördüler, çalışma sonunda ise daha akıcı ve doğal değerlendirdiler. Yani özgüvenleri artmış, fakat değerlendirme doğruluğu artmamıştı.
Araştırmacılar katılımcıların yürüyüş değerlendirmesinde gövde konumuna odaklandığını ve protezin davranışını vurgulamadıklarını belirtiyor. Katılımcıların protez hakkında az doğrudan bilgi almasının ve yürürken kendilerini görme olanağının sınırlı olmasının bu durumu açıklayabileceği öneriliyor. Çalışma, görsel veya başka tür geri bildirimlerle beden imgesinin ve yürüyüşün kalibre edilerek eğitimin geliştirilebileceğini savunuyor.
Zor kelimeler
- beden imgesi — Kişinin kendi bedenini zihninde algılayışıbeden imgesine, beden imgesinin
- protez — Eksik bir organın yerini tutan yapay aygıtprotezinin, protezle, protez hakkında, protezin
- biyomekanik — Canlı hareketlerinin fiziksel özelliklerinin incelenmesi
- örüntü — Tekrarlayan veya düzenli hareket dizisiörüntülerini
- performans — Bir kişinin gösterdiği görevdeki başarı veya uygulamaperformansa
- algı — Duyularla veya zihninle elde edilen bilgialgıları
- geri bildirim — Davranış hakkında verilen bilgi veya tepkigeri bildirimlerle
- kalibre etmek — Bir sistemi doğru ölçü veya ayara getirmekkalibre edilerek
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Katılımcıların protez hakkında az doğrudan bilgi almasının yürüyüş değerlendirmesini nasıl etkilemiş olabileceğini düşünüyorsunuz? Kısa açıklayınız.
- Görsel geri bildirim almak kişilerin kendi yürüyüşlerini nasıl değiştirebilir? Kısa örnek veriniz.
- Bu çalışmadaki bulguların protez eğitimi için ne gibi günlük uygulama önerileri getirebileceğini düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Gebelikte orman yangını dumanı otizm riskini artırabilir
Yeni bir çalışma, gebeliğin son aylarında orman yangını dumanına maruziyetin çocukların daha sonra otizm tanısı alma olasılığını artırabileceğini gösteriyor. Çalışma 2006–2014 döneminde Güney Kaliforniya'daki 200.000'den fazla doğumu inceledi.
Nötrofillerde Glut1, antikora bağlı böbrek hasarında rol oynuyor
Yeni bir fare modelindeki çalışmada araştırmacılar, AGN adlı ağır böbrek hastalığında nötrofillerde Glut1 adlı glukoz taşıyıcısının arttığını ve bunun iltihap ile doku hasarına katkıda bulunduğunu gösterdi. Glut1 engellenmesi böbrek hasarını azalttı.
Yeni antikor, sitomegalovirüsle mücadelede umut veriyor
Araştırmacılar, insan sitomegalovirüsün (HCMV) bağışıklık yanıtını engelleyen mekanizmalara karşı koyan mühendislik antikorları bildirdi. Laboratuvar deneyleri virüsün hücreler arası yayılımını azalttı; klinik kullanım öncesi daha fazla test gerektiği vurgulanıyor.