Lagos Üniversitesi Eğitim Hastanesi'nde görev yapan Nijeryalı uzman onkolog Adedayo Joseph, uluslararası HYPOAfrica klinik araştırmasının Nijerya'daki baş araştırmacısıdır. Bu çalışma, hipofraksiyone radyoterapi tekniğinin Afrikalı hastalar üzerindeki güvenilirliğini ve etkinliğini test etmektedir. Yöntem, radyasyonun standart uygulamaya kıyasla daha az seansta ve daha yüksek dozlarda verilmesini sağlayarak, personel ve ekipman yetersizliği yaşayan sağlık sistemlerine büyük katkı sunmaktadır.
Nijerya yaklaşık 238 milyonluk bir nüfusa sahip olmasına rağmen, 2020 yılına kadar ülkede çocuklara özel kapsamlı bir pediyatrik radyasyon onkolojisi programı bulunmuyordu. Sahra Altı Afrika'da bu eğitim imkanı olmadığı için Joseph, Almanya'daki Batı Almanya Proton Terapi Merkezi ile ABD'deki Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi'nde uzmanlaşmıştır. Ülkesine döndükten sonra kurduğu multidisipliner ekiple bu programı kalıcı hale getirmiştir.
Joseph, klinik çalışmalarının yanı sıra hasta ailelerinin karşılaştığı sosyal ve finansal engelleri kaldırmak amacıyla Dorcas Kanser Vakfı'nı yönetmektedir. Vakfın sunduğu destekler sayesinde:
- Hastaların ilk teşhisten tedaviye kadar beklediği süre 200 günden 50 günün biraz üzerine inmiştir.
- Tedaviyi yarıda bırakma oranları ise yüzde 50'nin üzerinden yüzde 10'un altına gerilemiştir.
Geliştirdiği sürdürülebilir sağlık modelleriyle uluslararası takdir toplayan Joseph, SIOP Afrika Kongresi 2026 bilimsel komite başkanı seçilmiş ve Afrika'nın En Başarılı 100 Kariyer Kadını listesinde yer almıştır.
Zor kelimeler
- etkinlik — Bir işin istenen sonucu verme derecesi.etkinliğini
- yetersizlik — Belli bir durum için gerekli miktarda olmama hâli.yetersizliği
- kapsamlı — İçeriği geniş ve pek çok konuyu içine alan.
- uzmanlaşmak — Belirli bir alanda derin bilgi ve beceri kazanmak.uzmanlaşmıştır
- teşhis — Bir hastalığın ne olduğunu belirleme ve koyma işi.teşhisten
- gerilemek — Önceki duruma göre daha alt bir seviyeye inmek.gerilemiştir
- sürdürülebilir — Gelecekte de kesintisiz devam etmesi sağlanabilen, kalıcı.
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sağlık sistemlerinde personel veya ekipman yetersizliği olduğunda yenilikçi tedavi yöntemleri ne tür çözümler sunabilir?
- Ciddi hastalıklarda hasta ailelerinin karşılaştığı sosyal ve finansal engelleri azaltmak için sivil toplum kuruluşları nasıl bir rol oynayabilir?
- Yurt dışında uzmanlaşan kişilerin kendi ülkelerine dönerek yeni programlar kurması topluma ne gibi faydalar sağlar?
İlgili makaleler
Sıvı biyopsi Burkitt lenfoması tanısını hızlandırıyor
Doğu Afrika araştırmacıları, bir kan örneğiyle Burkitt lenfoması tümör DNA'sını tespit eden sıvı biyopsinin tanı süresini kısalttığını bildirdi. Çalışma Tanzanya ve Uganda'da yapıldı ve uygulama için altyapı ile eğitim gerektiği belirtildi.
Genç kanser sağ kalanlarında hızlanan yaşlanma
Yeni çalışma, ergen ve genç erişkin döneminde kanser geçirmiş kişilerin akranlarına göre hücresel ve beyin düzeyinde daha hızlı yaşlandığını gösteriyor. Araştırmacılar müdahalelerin (egzersiz, beslenme, sigarayı bırakma) yararını test ediyor.
Antikor tedavisi multipl miyelomda erken başarı
Araştırmacılar, linvoseltamab adlı antikor ilacının multipl miyelomda kalan kanser izlerini temizlediğini bildirdi. Faz 2 denemede tedaviyi tamamlayan hastalarda yüksek duyarlılıktaki testlerle saptanabilir hastalık bulunmadı; güvenlik profili kabul edilebilir bulundu.
