Biyomedikal mühendisler Texas A&M Üniversitesi'nde kök hücrelerin mitokondri üretimini artıran ve bu mitokondrileri hasarlı ya da yaşlanmış hücrelere aktaran yeni bir yöntem geliştirdi. Bulgular Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı. Araştırmada "nanocicek" adı verilen mikroskobik çiçek biçimli nanopartiküller kullanıldı; nanociceklerin varlığında kök hücreler normalin iki katı mitokondri üretti.
Güçlendirilmiş kök hücreler, tedavi edilmemiş hücrelere göre 2 ila 4 kat daha fazla mitokondri aktardı. Bu aktarım sonrası daha önce zarar görmüş hücreler enerji üretimini ve işlevlerini geri kazandı; hücreler kemoterapi gibi zararlı ajanlara maruz kaldıktan sonra bile daha dirençli hale geldi. Araştırmacılar tedavi edilmiş kök hücreleri "mitokondri biyofabrikaları" olarak nitelendirdi ve Akhilesh K. Gaharwar sağlıklı hücrelerin enerji pillerini daha zayıf hücrelerle paylaşması benzetmesini kullandı.
Kullanılan nanoparçacıklar molibden disülfürden yapıldı; bu parçacıklar birçok ilaç molekülünden daha büyük olduğu için hücre içinde kalarak mitokondri üretimini desteklemeye devam ediyor. Araştırmacılar küçük moleküllü ilaçların sık doz gerektirmesinin aksine, nanoparçacıklara dayalı terapilerin ayda bir uygulama ile etkili olabileceğini öne sürüyor. Ekip yöntemin kardiyomiyopati veya musküler distrofi gibi durumlarda da uygulanabileceğini belirtti.
Çalışma National Institutes of Health, Welch Foundation, Department of Defense ve Cancer Prevention and Research Institute of Texas tarafından finanse edildi; ek destek Texas A&M Üniversitesi President’s Excellence Fund ve Texas A&M Health Science Center Seedling Grant tarafından sağlandı.
Zor kelimeler
- mitokondri — hücrede enerji üreten küçük organel
- kök hücreler — vücutta farklı hücrelere dönüşebilen hücrekök hücrelerin, kök hücreleri
- nanocicek — mikroskobik çiçek biçimli, nanoparçık görevi gören yapınanociceklerin
- nanoparçacıklar — çok küçük, hücrelerle etkileşen parçacık
- molibden disülfürden — nanoparçacık yapımında kullanılan kimyasal bileşik
- biyofabrikaları — hücrelerin enerji üreten işlevine benzetilen yapı
- aktaran — bir şeyin bir yerden başka yere geçmesini sağlamakaktardı
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Nanociceklerin kök hücrelerde mitokondri üretimini artırması tıbbi uygulamalarda hangi yararları sağlayabilir? Örneklerle açıklayın.
- Araştırmacılar nanoparçacıkların hücre içinde kalarak mitokondri üretimini desteklediğini söyledi. Bu özelliğin tedavi sıklığı ve hasta uyumu açısından ne gibi sonuçları olabilir?
- Yöntemin kardiyomiyopati veya musküler distrofi gibi durumlarda da uygulanabileceği belirtildi. Bu tür ek uygulamalar için hangi ek deneyler veya kanıtlar gerektiğini düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Tropikal ormansızlaşma yerel sıcaklığı ve ölümleri artırıyor
2001–2020 dönemini inceleyen bir çalışma, tropikal orman kaybının yerel sıcaklıkları yükselttiğini ve yıllık yaklaşık 28,000 sıcağa bağlı ölüme yol açtığını gösteriyor. Etki Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'da yoğunlaşıyor.
Kan Vizkozitesini Gerçek Zamanlı İzleyen Yeni Cihaz
Missouri Üniversitesi araştırmacıları, kanın vizkozitesini invaziv olmayan ve gerçek zamanlı ölçebilen bir teknoloji geliştirdi. Cihaz ultrason dalgaları ve yazılım kullanıyor; potansiyel olarak taşınabilir ve giyilebilir uygulamalar hedefleniyor.