Kamboçya’da Funan Techo Kanalı için temel atıldı ^{CEFR B2}

5 Ağustos 2024'te Kandal vilayetindeki Prek Takeo Village’de Funan Techo Kanalı için yüksek profilli bir temel atma töreni yapıldı. Yaklaşık 10,000 kişi törene katıldı ve Başbakan Hun Manet sabah 9:09'da sembolik bir düğmeye bastı; tören devlet ve özel medya tarafından yayımlandı. İnşaat, açılıştan sonra Çin ile ilgili "funding issues" iddiaları üzerine birkaç ay durdurulduğu bildirildi; hükümet bu iddiaları reddetti. China Communications Construction Company (CCCC) Başkanı Wang Tongzhou proje işbirliğini vurguladı.

Kanalın planlanan uzunluğu 180 kilometre olacak. Başlangıcı Mekong’un Preak Takeo kolu olarak belirtiliyor; Kandal, Takeo ve Kampot vilayetlerinden geçip Kep’te kıyıya ulaşacak. Teknik veriler şunlardır:

• Genişlik: 100 meters; derinlik: 5,4 meters; taşıma kapasitesi: up to 3,000 deadweight tons.
• Uzunluk: 180 kilometres; beklenen tamamlanma: 2028.
• İlk bütçe tahmini USD 1.7 billion, Nisan 2025'te CCCC ile 51–49 ortaklık sözleşmesiyle USD 1.16 billion olarak revize edildi.

Hükümet projeyi Phnom Penh’i Tayland Körfezi ile bağlayıp Kamboçya’yı bölgesel bir lojistik merkezine dönüştürecek bir bağlantı olarak sunuyor. Tahmini yıllık gelir 2050 için USD 88 million ve iddia edilen navlun maliyeti düşüşü yüzde 70 olarak verildi. Analistler projenin Çin’in bölgedeki ekonomik nüfuzunu genişletebileceğini ve Vietnam limanları üzerinden yönlendirilen ticaretin yaklaşık 10 percent’ini azaltabileceğini söylüyor; bunun ticaret akışını Tayland Körfezi yönüne kaydırma olasılığı tartışılıyor.

Çevresel endişeler de güçlü. World Wildlife Fund’a göre Mekong en az 40 million kişiyi destekliyor, yılda 11 billion USD’den fazla gelir sağlıyor ve en az 1,148 balık türüne ev sahipliği yapıyor. Vietnam kanal dolgu setlerinin Mekong Deltası’na zarar verebileceği uyarısında bulundu; Stimson Center’dan Brian Eyler benzer kaygıları dile getirdi. Bilim insanları kazının Holosen dönemi topraklarını açığa çıkararak asit sülfatlı toprak, sülfürik asit üretimi ve ağır metallerin salınması riskine yol açabileceğini uyardı. Ayrıca Vietnam’ın tarımı ekonomisinin %12’sini oluşturuyor ve 2024'te Vietnam over 9 million tons of rice exported karşılığında USD 5.7 billion gelir elde etti, bu dünya ihracatının yaklaşık 15 percent’idir.

Yerel sakinler, örneğin Dim Mech gibi kişiler, 2000’den önce planlanan güzergahta tazminat veya taşınma hakkında resmi bildirim almadıklarını söylüyor. Bazı yorumcular kanalın Kamboçya’nın bölgesel güç dengelerini dengelemesine yardımcı olabileceğini belirtiyor; ancak çevresel ve sosyoekonomik riskler de devam ediyor.