Science dergisinde yayımlanan araştırma, Yale araştırmacıları da dahil olmak üzere 50'den fazla kurumun katıldığı altı yıllık küresel bir işbirliğinin sonucudur. Araştırma ekibi, Birleşik Devletler genelinde GPS cihazlarıyla 37 türü izledi. Bu türler arasında kuşlar ve memeliler vardı ve araştırma için milyonlarca konum noktası toplandı.
Çalışma GPS verilerini mobil telefon verileri ve uydu kaynaklı habitat bozulması ölçümleriyle birleştirdi. 2020'deki kilitlenmeler insanların hareketlerini değiştirince insan varlığının etkileri uzun vadeli arazi değişimlerinden ayrıştırılabildi. Ekip, türlerin büyük bir kısmının insanlar varken davranışını değiştirdiğini buldu; bazı türler alanını daralttı, bazıları ise genişletti.
Yazarlar, habitat kaybının biyoçeşitlilik düşüşünün ana nedeni olmaya devam ettiğini, ancak doğrudan insan kullanımının da önemli olduğunu vurguluyor. Çalışma, koruma önlemlerinin insan varlığını zamana ve yere göre dikkate alması gerektiğini ve hedefli adımların yararlı olacağını belirtiyor.
Zor kelimeler
- kurum — resmi veya örgütsel ortak kuruluşkurumun
- konum — bir nesnenin veya yerin bulunduğu yerkonum noktası
- birleştirmek — iki veya daha fazla şeyi tek sayı hâline getirmekbirleştirdi
- kilitlenme — insanların hareketinin kısıtlandığı dönemkilitlenmeler
- ayrıştırmak — farklı nedenleri birbirinden ayırmakayrıştırılabildi
- davranış — canlıların yaptığı hareket ve tepkilerdavranışını
- habitat — bir canlının yaşadığı doğal ortam
- biyoçeşitlilik — bir bölgede bulunan farklı canlı türleri
- koruma önlemi — doğayı veya türleri korumak için yapılan uygulamakoruma önlemlerinin
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Çalışmanın önerdiği gibi koruma önlemlerinin insan varlığını zamana ve yere göre dikkate alması size mantıklı geliyor mu? Neden?
- Kendi bölgenizde insanların hareketi veya kullanımına bağlı olarak hayvan davranışlarının değiştiğini gördünüz mü? Kısa bir örnek verin.
- Hedefli adımlar olarak hangi uygulamalar türler için yararlı olabilir? Nedenlerini açıklayın.
İlgili makaleler
Hayvansal kaplama olmadan beyne benzer doku yetiştirme
Bilim insanları hayvansal kaplama kullanmadan beyne benzeyen, gözenekli bir iskelet üzerinde işlevsel doku yetiştirdi. Yöntem UC Riverside liderliğinde geliştirildi ve ilaç testleri ile nörolojik hastalık çalışmalarına olanak tanıyor.
Veri merkezleri ve kripto madenciliği ABD elektrik maliyetlerini artırabilir
Yeni araştırma, veri merkezleri ve kripto para madenciliğinin artan elektrik talebinin ABD'de 2030'a kadar elektrik fiyatlarını ve karbondioksit emisyonlarını yükseltebileceğini gösteriyor. Çalışma saatlik ve bölgesel modellemeyle etkileri inceledi.