Endonezya Yerli Halklarının Arazi Mücadelesi COP30'teCEFR B1
26 Oca 2026
Uyarlanmıştır: Arpan Rachman, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Vagamood Sundaze, Unsplash
COP30'te yerli halklar orman koruyucuları olarak tanındı, ancak Endonezya'da devlet destekli büyük projeler birçok topluluğun arazi ve haklarını tehdit etmeye devam ediyor. Bu projeler arasında Poco Leok jeotermal santrali, Merauke'deki bioenerji projesi, Kuzey Kalimantan'daki baraj inşaatı ve Nagekeo'daki Lambo Rezervuarı örnekleri sayıldı.
Endonezya'da tahminen 50 ila 70 milyon yerli insan bulunuyor; bunlar 2.000'den fazla grup içinde yaşıyor ve 2.161 tanınmış yerli topluluk kaydedilmiş durumda. Çoğu Borneo Adası'nda, sonra Sulawesi ve Sumatra'da yaşıyor.
Hükümet COP30 sırasında 1,4 milyon hektar yerel ormanı tanıyacağını ve 33,6 milyon hektar geleneksel toprak için harita aldığını bildirdi. Yerli örgüt AMAN bu taahhüdün gerçek yerli katılımı ve arazi anlaşmazlıklarının çözümü olmadan sembolik kalabileceğini uyardı. AMAN ayrıca 2025'te çok sayıda arazi gasbı, kriminalizasyon ve şiddet vakası kaydetti.
Zor kelimeler
- yerli — belirli bir bölgede uzun süredir yaşayan halkyerli halklar, yerli insan, yerli topluluk
- arazi — tarla, orman veya toprak parçasıarazi gasbı
- hak — kişinin sahip olduğu yasal veya ahlaki yetkihaklarını
- tanımak — resmen kabul etmek veya bilmektanındı, tanıyacağını
- taahhüt — yapmayı veya vermeyi sözle kabul etmetaahhüdün
- gasp — başkasının malını zorla alma eylemigasbı
- kriminalizasyon — bir davranışın suç olarak görülmesi durumu
- şiddet — fiziksel veya psikolojik zarar verme davranışışiddet vakası
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- AMAN'ın uyarısına göre bu taahhüt neden sembolik kalabilir?
- Sizce hükümet yerli halkların arazi ve haklarını nasıl daha iyi koruyabilir?
- Arazi gasbı veya şiddet vakaları yaşayan topluluklara hangi destekler yararlı olabilir?
İlgili makaleler
Yerli halklar COP30'da orman koruma ve toprak hakları istiyor
Belém'deki COP30 zirvesinde yerli halklar ve yerel topluluklar, tropik ormanların korunması, toprak haklarının tanınması ve iklim fonlarına doğrudan erişim talep etti. Talepler, GATC ve Earth Insight raporunun bulgularına dayanıyor.
