Afrika genelinde artan sıcaklıklar ve yağışlardaki düzensizlikler ekosistemleri ve tarımı kökten değiştiriyor. Gana'nın Upper East bölgesindeki çiftçiler, önce erken gelen kuraklık sonra yoğun kısa yağışlar nedeniyle mısır, pirinç, bakla, soya ve sorgum gibi ürünlerde ciddi verim kaybı yaşadı; verimler bazen geleneksel düzeylerin çok altına düştü ve SNV Ghana tarafından getirilen bir sorgum çeşidi bile ani iklim dalgalanmalarına dayanamadı. Ürün kayıpları gelecek ekimi de etkiliyor çünkü olgunlaşmamış dane tohum olarak kullanılamıyor.
Bilim insanları sıcaklık artışının zararlıların metabolizmasını ve üremesini hızlandırdığını, bu sayede dağılım alanlarını genişlettiklerini bildiriyor. CABI anketi Gana ve Zambiya'da soruşturulan çiftçilerin büyük çoğunluğunun mısır mahsullerinin enfekte olduğunu gösterdi; araştırmada ortalama kayıplar Gana için %26.6, Zambiya için %35 olarak raporlandı ve yıllık mısır kaybı tahminleri Gana için US$177 million, Zambiya için US$159 million düzeyinde verildi. Gıda kayıpları ve gelir azalması yetersiz beslenmeyi artırarak halk sağlığını doğrudan etkiliyor.
Daha yoğun yağışlar yeni durgun su birikintileri yaratarak sivrisinek üremesini kolaylaştırıyor; seller aynı zamanda içme suyu ile kanalizasyonu karıştırıp kolera riskini yükseltebiliyor. Doğu Afrika'da Rift Valley fever salgınlarının ağır yağış ve selleri izlediği belirtiliyor, bu da iklim değişikliğiyle zoonotik bulaşmanın artabileceğine işaret ediyor. One Health Horizon Scanning araştırması bitki, hayvan ve insan sağlığı arasındaki bağlantılı riskleri vurguluyor.
Uzmanlar, ısınan koşulların Fall Armyworm gibi zararlı nüfuslarını beslediğini ve Anopheles stephensi gibi yeni vektörlerin kentlerde kentsel malarya tehdidi yarattığını söylüyor. Kamu sağlığı hekimi Ama Essel, birçok kliniğin sağlam binalardan, güvenilir elektrikten ve aşı soğuk zincirinden yoksun olduğunu; iklim krizi ilerledikçe daha güçlü altyapı, aşı yatırımı ile daha iyi ulaşım ve enerji sistemleri için yeterli finansmanın gerektiğini belirtiyor.
Zor kelimeler
- ekosistem — Bir bölgede yaşayan canlılar ve çevreekosistemleri
- düzensizlik — Normal düzenin bozulması ve karışıklık ortaya çıkmasıdüzensizlikler
- verim — Bir tarım ürününden alınan üretim miktarıverimler
- metabolizma — Canlılarda besinleri enerjiye çevirme sürecimetabolizmasını
- zararlı — Bitki veya ürüne zarar veren canlızararlıların
- enfekte — Hastalık nedeni olan mikroorganizma ile bulaşmış
- zoonotik — Hayvandan insana geçen hastalıklarla ilgili
- soğuk zincir — Aşı gibi ürünlerin sürekli soğuk tutulması sistemisoğuk zincirinden
- altyapı — Bir toplumun hizmet veren temel fiziksel yapıları
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Tarımda görülen verim kayıpları yerel halkın yaşamını nasıl etkiler? Örneklerle açıklayınız.
- İklim krizi bağlamında sağlık altyapısına yapılacak hangi yatırımlar öncelikli olmalı? Nedenlerini belirtiniz.
- Zararlılar ve vektörlerle mücadele, tarım ve halk sağlığı açısından nasıl fayda sağlayabilir? Kısa cevap veriniz.
İlgili makaleler
Nijerya'da WHO lisanslı hızlı test kiti fabrikası üretime başladı
Nijerya'da Codix adlı WHO lisanslı tesis bu ay 147 milyon hızlı tanı kiti üretimine başladı. Üretimin büyük bölümü yerelden sağlanıyor, şirket yerel içerik oranını artırmayı ve enzimleri yurtiçinde üretmeyi hedefliyor.
İklim Değişikliği Pirinçte Arsenik Seviyesini Artırıyor
Columbia Üniversitesi ve Çin Bilimler Akademisi ortak çalışması, iklim kaynaklı değişikliklerin suyla kaplı pirinç tarlalarında inorganik arsenik miktarını artırabileceğini ve düzenli pirinç tüketenlerde sağlık risklerini yükseltebileceğini gösteriyor.
Latin Amerika kentlerinde düşük maliyetli pasif tasarım çözümleri
Kasım sayısında yayınlanacak bir çalışma, Rio de Janeiro, São Paulo, Santiago, Bogotá ve Lima için düşük maliyetli pasif tasarımın iç mekân ısısını ve enerji kullanımını azalttığını gösteriyor. Araştırma enerji, maliyet ve karbonu birlikte değerlendirdi.