Jongeren in Madagascar en Marokko protesteren om basisdiensten en corruptie ^{CEFR B2}

De jeugdprotesten in Madagascar begonnen op September 25 met directe klachten over langdurige stroomstoringen en watertekorten. Deze economische en sociale problemen liepen snel samen met woede over corruptie, ongelijkheid en voedselonzekerheid. Op October 12 verdween president Andry Rajoelina; later werd gemeld dat hij via het Franse eiland Réunion naar Dubai was gereisd. De acties waren grotendeels vreedzaam en via sociale media georganiseerd, maar de autoriteiten reageerden met zware repressie. De Verenigde Naties rapporteerden 22 doden, terwijl een speciaal adviseur van de president tegenover TV5 Monde ontkende dat er doden waren.

Demonstranten wezen op zichtbare tekenen van stadsrijke investeringen, zoals nieuwe gebouwen en dure auto’s, en bekritiseerden kostbare projecten zoals een nieuw voetbalstadion en een dure elektrische kabelbaan tijdens tekorten aan stroom en water. Madagascar heeft waardevolle natuurlijke hulpbronnen en recente mijnbouw brengt saffieren, goud, grafiet en kobalt. Het land produceert ook vanille, lychees, cacao en koffie. Ondanks deze rijkdom is de gemiddelde Malagassier armer dan twintig jaar geleden en leeft 75% onder de armoedegrens. Een opmerking van de president dat plattelandsarmen "desondanks gelukkig" waren, vergrootte de publieke woede.

In Marokko begonnen massa-demonstraties van jongeren midden september na de dood van acht vrouwen bij de bevalling. Jongeren gebruikten sociale media om aandacht te vragen voor zwakke gezondheidszorg, slechte onderwijsmogelijkheden en corruptie; ze bekritiseerden grote uitgaven aan sportinfrastructuur terwijl basisvoorzieningen zwak blijven. Vrijwilligers — onder wie artsen, advocaten en buren — ondersteunden de demonstranten, maar deelnemers liepen risico op repressie en staatsgeweld.

Veel demonstranten koppelen de huidige problemen aan koloniale geschiedenissen. In Madagascar leeft de herinnering aan de brute repressie van de antikoloniale opstand van 1947 voort, met schattingen van ongeveer 100,000 doden. Critici noemen ook politieke banden met Frankrijk, waaronder de coup van 2009, toevlucht in de Franse ambassade en de Franse naturalisatie van 2014; Artikel 46 van de Malagassische grondwet verbiedt een president met het Franse staatsburgerschap. Jongeren vragen erkenning van vroegere misdaden en meer verantwoording van machtigen.