Onderzoek door Mariana Tamari, uitgevoerd met Joana Varon bij Coding Rights voor het Tramas Project van de Coalizão Feminista Decolonial pela Justiça Digital e Ambiental, onderzoekt hoe kunstmatige intelligentie, automatisering en digitale hulpmiddelen het landgebruik in Brazilië hervormen. De studie beschrijft een sterk gedigitaliseerd landbouwmodel — vaak gepresenteerd als precisielandbouw — waarin sensoren, afstandsmonitoring, geautomatiseerde vloten en voorspellende AI de bedrijfsvoering bepalen. Grote technologiebedrijven, agrobedrijven en financiële belangen komen zo samen in één model dat controle en efficiëntie belooft.
In de praktijk leiden deze technologieën volgens de onderzoekers tot verdrijving van mensen, vermindering van landbouwdiversiteit en het marginaliseren van traditionele, empirische kennis. Velden, dorpen en rivieroevers kunnen onzichtbaar worden voor systemen wanneer algoritmes alleen op grondstoffen zijn getraind. In de Matopiba-grenszone en in plaatsen als Gleba Tauá documenteren de onderzoekers gewelddadige verdrijvingen en druk op families met langdurig grondbezit.
Het Cadastro Ambiental Rural (CAR) speelt een rol bij het institutionaliseren van digitale landonteigening: onregelmatige registraties kunnen historische bezettingen overlappen en een zogenaamd "Fictief Brazilië" creëren waarbij algorithmische registers publieke en collectieve gronden veranderen in verhandelbare goederen. Waar databanken gemeenschappen niet wissen, worden soms drones ingezet om te intimideren en worden agrochemische middelen over kleine boerderijen gespoten, wat tot verdrijving leidt.
Als reactie vragen de onderzoekers om het verwerpen van technologische neutraliteit en om meer transparantie en gedecentraliseerd bestuur van AI-systemen. Zij pleiten voor publieke technologische infrastructuren die collectieve participatie ondersteunen en sociale territorialiteit beschermen. Daarnaast roepen zij op tot controle van grote technologie- en agrobedrijven en tot waardering van regeneratieve, agro-ecologische en ancestrale praktijken. In plaats van puur techno-oplossingen bepleiten de auteurs coöperatieve benaderingen die AI-ontwikkeling onderwerpen aan sociaal-ecologische rechtvaardigheid en de bescherming van het leven.
Moeilijke woorden
- precisielandbouw — landbouw met technologie voor exacte teelt
- verdrijving — het gedwongen wegdrijven van mensen van landverdrijvingen
- marginaliseren — minder belangrijk maken of buitensluiten van groepen
- landonteigening — het verliezen of onteigenen van grondbezitdigitale landonteigening
- institutionaliseren — om iets vast te leggen in regels of systemen
- gedecentraliseerd — met bestuur verspreid over meer lokale instanties
- regeneratief — herstellend voor bodem en natuurlijke systemenregeneratieve
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen zou verdrijving door digitale systemen kunnen hebben voor kleine boeren en hun gemeenschappen? Geef twee voorbeelden.
- Hoe zouden gedecentraliseerde en publieke technologische infrastructuren volgens jou de rechten van gemeenschappen beter kunnen beschermen?
- Welke rol vind je belangrijker: controle op grote technologie- en agrobedrijven of het versterken van ancestrale en agro-ecologische praktijken? Leg kort uit waarom.
Gerelateerde artikelen
Het debat over de Aravalli‑heuvels en mijnbouw
Het Hooggerechtshof van India herdefinieerde welke gebieden als Aravalli‑heuvels tellen. De maatregel, met een nieuwe 100 meter‑drempel en een pauze op nieuwe concessies, leidde tot landelijke protesten en zorgen over illegale mijnbouw.
WISE en Nigeriaanse vrouwen werken aan klimaatrechtvaardigheid
COP30 in 2025 eindigde in Brazilië. De Nigeriaanse Women Initiative for Sustainable Development (WISE) was niet op COP30, maar blijft klimaatrechtvaardigheid vormgeven via lokaal feministisch activisme en bijeenkomsten in Nigeria.
Twee Pakistaanse mensenrechtenadvocaten veroordeeld
Twee Pakistaanse mensenrechtenadvocaten werden op 24 januari 2026 veroordeeld tot 17 jaar cel wegens sociale‑mediaberichten over vermeende militaire misstanden. Het proces verliep zeer snel en riep zorgen op bij mensenrechtenorganisaties en internationale instanties.
Inzamelingen via TikTok in Addis Ababa leiden tot beschuldigingen van fraude
Een TikTok-video over Tamru in Bole leidde tot grote donaties die bedoeld waren om een Bajaj te kopen. Er volgen extra betalingsverzoeken, onduidelijke rekeningen en geen duidelijke administratie, terwijl platforms en betaalregels een rol spelen.