Somera lernejo (2001): filmo pri vjetnama komunumoCEFR B2
17 Aug 2025
Adaptita el Filip Noubel, Global Voices • CC BY 3.0
Foto de Daniel Silva, Unsplash
Somera lernejo, 2001, estas filmo kiu lastatempe atingis kinoteatrojn en Ĉeĥio kaj estis montrita ĉe la Karlovy Vary Film Festival en julio 2025. Per la rakonto ĝi ligas personajn historiojn kun pli longa migrada historio de la ĉeĥ‑vjetnama komunumo, hodiaŭ taksata inter 80,000 kaj 100,000 homoj.
La intrigo okazas en 2001 en Cheb, ĉe la ĉeĥa‑germana limo, kie stratmerkatoj de vjetnamaj vendistoj famiĝis. Tiuj merkatoj ofte funkciis en griza areo, vendante piratajn vestaĵojn, tabakon kaj nedeklaritajn elektronikajn aparatojn dum la rapida transiro al merkata ekonomio post la Velura Revolucio de 1989. La filmo montras kiel ĉi tiuj ekonomiaj ŝanĝoj permesis al iuj migrantoj resti kaj krei malgrandajn entreprenojn kiel malfruajn manĝbutikojn, malmultekostajn restoraciojn kaj salonojn por najloj.
La rakonto sekvas vjetnaman familion kaj precipe ilian pli aĝan filon Kien, naskitan en Ĉeĥio sed sendita reen al Vjetnamio por dek jaroj; li revenas kun pikaj ruĝaj haroj kaj malmulte komunas kun sia familio. La filmo estas dividita en tri partoj — la perspektivo de la pli juna frato, de la patro kaj de Kien — kaj miksas la vjetnaman kaj la ĉeĥan lingvojn por montri lingvajn kaj identecajn tensionojn.
La reĝisoro Dužan Duong (Duong Viet Duc), naskita en 1991 en Vjetnamio kaj ĉefe kreskigita en Ĉeĥio, uzas la filmon por alfronti siajn proprajn konfliktojn kun gepatroj kaj por prezenti pli realisman bildon de familia vivo. Akademiuloj kaj komunumanoj rimarkas, ke LGBTQ+ temoj restas forta tabuo por multaj pli maljunaj migrantoj, kio malmiligas elvenon ene de la diasporo. Samtempe dua generacio, ofte flue parolanta la ĉeĥan kaj posedanta ĉeĥan ŝtatanecon, eniras politikon, amaskomunikilaron, medicinon, juron, muzikon kaj retan kulturon, sed lingvaj diferencoj daŭre influas socialecon kaj identecojn.
- Lokaj stratmerkatoj kaj malmola transiro al merkata ekonomio
- Kien: reveno el Vjetnamio kaj ekskludo
- Lingvaj miksado kaj generaciaj diferencoj
- Reĝisoro serĉas realisman bildon de familio
Malfacilaj vortoj
- migrada — rilata al movado de homoj inter landoj
- komunumo — grupo de homoj kun komuna deveno aŭ vivo
- transiro — ŝanĝo de unu sistemo aŭ kondiĉo al alia
- merkata ekonomio — sistemo kie merkato regas prezojn kaj komercon
- entrepreno — malgranda aŭ mezgranda komerca agado por profitoentreprenojn
- diasporo — grupo de migrantoj disigitaj trans aliaj landoj
- identeco — sento pri propra kulturo aŭ persona roloidentecojn
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kiel filmomikso de vjetnama kaj ĉeĥa lingvoj povas influi publikan percepton pri la komunumo?
- Kio laŭ vi estas la plej grava malavantaĝo por migrantoj dum la rapida transiro al merkata ekonomio? Klarigu per ekzemploj el la teksto.
- Kiel generaciaj diferencoj en lingvo kaj identeco povus ŝanĝi la estontajn ŝancojn de la komunumo?
