Nhóm nghiên cứu tại Virginia Tech khảo sát nguyên nhân khiến bảng tin mạng xã hội tràn ngập các nội dung hiếm, kỳ lạ hoặc thú vị thay vì đời sống bình thường. Kết quả được công bố trên MIS Quarterly và giới thiệu khái niệm "khuếch tán thiên lệch do tính hiếm (rareness bias diffusion)" để mô tả hiện tượng này.
Công trình do Alice Jang, trợ lý giáo sư, và Viswanath Venkatesh, chủ nhiệm bộ môn Công nghệ Thông tin Kinh doanh tại Pamplin College of Business, dẫn dắt. Họ phát hiện rằng tiếp xúc lặp lại với nội dung hiếm khiến người dùng đánh giá quá cao mức độ phổ biến của nội dung đó và dẫn tới việc chia sẻ nhiều nội dung tương tự. Trong sáu thí nghiệm, người tham gia đọc các kịch bản hư cấu về một thành phố phản địa đàng bị tấn công bởi nhiều loài quái vật; một số kịch bản xuất hiện thường xuyên hơn các kịch bản khác, và người tham gia có xu hướng chia sẻ kịch bản họ từng thấy ít nhất.
Ngoài thí nghiệm, nhóm dựng mô phỏng mạng lưới với hàng nghìn người dùng và nội dung độc đáo để quan sát cơ chế lan truyền ở quy mô lớn. Nghiên cứu kết luận rằng méo mó trên mạng xã hội không chỉ do thuật toán: những thành kiến con người, mong muốn đa dạng và động lực của nền tảng cùng làm cho nội dung hiếm lan rộng, khiến cái kỳ lạ trông như phổ biến còn cái phổ biến bị che khuất. Các tác giả nêu rõ trách nhiệm giảm méo mó cuối cùng thuộc về người dùng, cần nhận ra rằng bảng tin chỉ phản ánh những gì mọi người chọn chia sẻ. Nguồn: Virginia Tech
Từ khó
- khuếch tán — sự lan truyền ra rộng trong một hệ thống
- thiên lệch — khuynh hướng làm sai lệch nhận thức hoặc dữ liệu
- tính hiếm — mức độ ít gặp hoặc không phổ biến
- bảng tin — danh sách nội dung hiện trên trang chính
- đánh giá — xác định giá trị hoặc mức độ của cái gìđánh giá quá cao
- méo mó — sự biến dạng thông tin khiến nó sai lệch
- thuật toán — quy trình tính toán tự động để xử lý dữ liệu
- mô phỏng — mô hình giả lập để quan sát hành vi hệ thống
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có thường thấy nội dung hiếm hoặc kỳ lạ xuất hiện nhiều trong bảng tin của mình không? Tại sao theo bạn điều đó xảy ra?
- Những nền tảng mạng xã hội và thuật toán nên làm gì để giảm méo mó thông tin, và liệu đó có làm giảm tính đa dạng nội dung không?
- Làm thế nào nhận thức rằng 'bảng tin chỉ phản ánh những gì mọi người chọn chia sẻ' có thể thay đổi cách bạn tương tác và chia sẻ trên mạng xã hội?
Bài viết liên quan
Cuộc Đại Suy thoái 2008 khiến nhiều người Mỹ thấy mình thuộc tầng lớp thấp hơn
Nghiên cứu công bố trên Psychological Science do Stephen Antonoplis dẫn đầu cho thấy sau suy thoái 2008 nhiều người Mỹ tự nhận thuộc tầng lớp thấp hơn. Phân tích dựa trên dữ liệu dài hạn của khoảng 165.000 người.