Bầu cử Hungary: AI trong chiến dịch FIDESZ và TISZACEFR B2
7 thg 4, 2026
Phỏng theo Tunde Feher, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Zulfugar Karimov, Unsplash
Cuộc bầu cử quốc hội Hungary vào ngày 12 tháng 4 diễn ra giữa đảng cầm quyền FIDESZ của Thủ tướng Viktor Orbán và đảng đối lập mới TISZA do Péter Magyar lãnh đạo. Thăm dò của BBC ngày 1 tháng 4 cho thấy FIDESZ ở mức 35% trong khi TISZA ở mức 58%. Magyar nổi bật sau một lần xuất hiện lan truyền trên kênh YouTube Partizán vào tháng 2 năm 2024 và sau đó thành lập TISZA vào tháng 3 năm 2024. FIDESZ đã cầm quyền suốt 16 năm; Orbán giữ chức từ năm 2010.
Chiến dịch tranh cử được chú ý bởi việc sử dụng rộng rãi nội dung do AI tạo. Đảng cầm quyền tăng cường nhắm mục tiêu trực tuyến khi nhiều cử tri trẻ ủng hộ TISZA, huy động các nhóm Facebook gọi là Digital Civil Circles (DPKs). Nội dung AI xuất hiện ở nhiều dạng: áp phích, video chân thực, truyện tranh cáo buộc Magyar có hai mặt và bí mật ủng hộ Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Một tài khoản Facebook tên Not Our War còn đăng một quảng cáo chiến tranh nổi bật. Một số quảng cáo được dán nhãn "AI-generated", nhưng nhiều quảng cáo khác thì không.
Chiến dịch còn lan truyền thông tin sai về một hệ thống đánh thuế bị cáo buộc là do TISZA đề xuất; chính phủ đã tổ chức một cuộc tham vấn toàn quốc về vấn đề này. Các trang kiểm chứng, trong đó có Lakmusz, điều tra nhiều tuyên bố sai và phát hiện lượng lớn nội dung do AI tạo. Đạo luật AI của EU có hiệu lực từ tháng 8 năm 2024 và yêu cầu dán nhãn quảng cáo chính trị do AI tạo, đồng thời cấm việc sử dụng AI một cách "mang tính thao túng"; quy định này sẽ áp dụng đầy đủ vào tháng 8 năm 2026. Hungary chưa có luật quốc gia về AI, nên cuộc bầu cử hiện nằm trong vùng xám pháp lý.
Các quan sát viên cảnh báo đây là một trong những cuộc bầu cử đầu tiên có nội dung chính trị do AI tạo lan rộng. Zsófia Fülöp của trang kiểm chứng Lakmusz nói rằng nội dung AI giờ đã "phổ biến khắp nơi" trong truyền thông của đảng cầm quyền. Một quan chức cao cấp của TISZA cho biết đảng có thể chỉ ra lối thoát cho chủ nghĩa dân tộc cực đoan đang gia tăng ở châu Âu nếu giành chiến thắng.
Từ khó
- thăm dò — cuộc khảo sát ý kiến công chúng
- lan truyền — được chia sẻ rộng rãi và nhanh chóng
- huy động — kêu gọi người khác tham gia hoặc ủng hộ
- dán nhãn — gắn nhãn để chỉ nguồn hoặc tính chất
- thao túng — dùng thủ đoạn để điều khiển hoặc lừa
- kiểm chứng — kiểm tra tính chính xác của tin tức
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc sử dụng rộng rãi nội dung do AI tạo có thể ảnh hưởng thế nào tới quyết định của cử tri trẻ? Hãy nêu lý do hoặc ví dụ.
- EU yêu cầu dán nhãn quảng cáo chính trị do AI tạo. Theo bạn, việc dán nhãn này có hiệu quả trong việc giảm thông tin sai không? Tại sao?
- Vì Hungary chưa có luật AI quốc gia, bạn nghĩ những biện pháp nào (từ chính phủ hoặc xã hội dân sự) có thể giúp kiểm soát thông tin sai trong bầu cử?
