Biến đổi khí hậu ở Kenya đang làm nắng và nhiệt tăng lên, ảnh hưởng đến hàng triệu người làm ngoài trời như nông dân, công nhân xây dựng và người bán hàng rong. Sylvia Muteshi, làm việc ở đồn điền chè tại Kakamega, nói da cô sẫm màu hơn và xuất hiện các mảng vĩnh viễn. Ở Nairobi, tài xế Joseph Andove che nắng bằng ô khi đi làm.
Dữ liệu khí tượng cho thấy một số vùng, đặc biệt ven biển và khu vực phía tây, đã ấm lên tới 2.1 degrees Celsius kể từ khi bắt đầu lưu trữ số liệu. Tháng Ba trước mùa mưa thường có mức tăng nhiệt lớn và trời ít mây hơn, nên tia UV chiếu mạnh xuống mặt đất.
Bác sĩ ghi nhận nhiều vấn đề về da: nám, rối loạn sắc tố, lão hóa do ánh sáng, dị ứng nắng, nhiễm nấm và vi khuẩn, cùng ung thư da không phải u hắc tố. Melanin cho phần bảo vệ nhưng không ngăn hết tổn hại. Kem chống nắng ở Kenya có giá cao so với lương nhiều lao động, nên chuyên gia khuyên dùng mũ rộng, áo dài tay, bóng râm và dầu dưỡng như bơ shea hoặc dầu dừa.
Bộ Y tế đã đưa ra Chiến lược Biến đổi Khí hậu và Sức khỏe Kenya (2023-2027) nhằm cải thiện dữ liệu, giám sát UV và xây dựng hệ thống y tế thích ứng với khí hậu. Các sáng kiến địa phương gồm trồng cây và tạo bóng mát cho học sinh.
Từ khó
- biến đổi khí hậu — Thay đổi lâu dài về khí hậu trên toàn cầu
- tia UV — Bức xạ mặt trời gây hại cho da
- melanin — Sắc tố trong da giúp phần bảo vệ da
- nám — Vết da tối do rối loạn sắc tố
- giám sát — Quan sát và theo dõi tình trạng, thay đổi
- thích ứng — Điều chỉnh để ứng phó với thay đổi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ các biện pháp cá nhân nêu trong bài (mũ rộng, áo dài tay, bóng râm) có thực tế cho người lao động ngoài trời không? Vì sao?
- Các sáng kiến địa phương như trồng cây để tạo bóng mát cho học sinh có thể mang lại lợi ích gì khác ngoài che nắng?
- Ở nơi bạn sống, cộng đồng có thể làm gì để giúp người làm ngoài trời giảm tác hại của nắng mạnh?
Bài viết liên quan
Nhiệt và độ ẩm khi mang thai làm tổn hại chiều cao trẻ
Nghiên cứu tại Nam Á dùng chỉ số nhiệt độ ướt-bóng (WBGT) cho thấy điều kiện nóng ẩm trong thai kỳ gây hại cho sự phát triển chiều cao của trẻ nhiều hơn so với chỉ nhiệt độ. Tác động mạnh nhất ở giai đoạn sớm và muộn của thai kỳ.
Thời điểm trong ngày ảnh hưởng hiệu quả hóa trị cho glioblastoma
Nghiên cứu cho thấy thời điểm trong ngày có thể làm thay đổi hiệu quả thuốc temozolomide ở bệnh nhân glioblastoma. Hoạt động của enzyme MGMT và mức methyl hóa thay đổi theo nhịp hàng ngày, gợi ý hướng điều trị theo thời gian.
Dùng nhiều hình thức cần sa tăng nguy cơ uống rượu quá mức ở học sinh lớp 12
Một nghiên cứu từ Đại học Buffalo cho thấy học sinh lớp 12 dùng hai hoặc nhiều phương thức cần sa có nguy cơ cao hơn về uống rượu quá mức gần đây. Nghiên cứu dùng dữ liệu khảo sát 2018–2021 của chương trình Monitoring the Future.
