Nhóm nghiên cứu do Meenal Datta và Christopher Patzke dẫn đầu tại Notre Dame tìm hiểu cách nén mạn tính giết tế bào thần kinh bằng nhiều cơ chế trực tiếp và gián tiếp. Họ nuôi các mạng lưới tế bào thần kinh và tế bào đệm từ tế bào gốc iPSCs và áp lực kéo dài để mô phỏng nén bởi khối u glioblastoma. Nghiên cứu sinh Maksym Zarodniuk và Anna Wenninger so sánh tế bào sống và tế bào chết sau ứng suất nén.
Bằng giải trình tự mRNA, nhóm phát hiện mức HIF-1 tăng và biểu hiện gen AP-1 được kích hoạt; cả hai chỉ dấu này cho thấy stress tế bào và phản ứng viêm thần kinh. Phân tích thêm dữ liệu từ Ivy Glioblastoma Atlas Project cho thấy mẫu bệnh nhân có thay đổi gen và rối loạn hoạt động khớp nối tương tự.
Thí nghiệm trên mô hình tiền lâm sàng với hệ thống nén trực tiếp củng cố phát hiện. Kết quả giúp giải thích suy giảm nhận thức, rối loạn vận động và nguy cơ co giật ở bệnh nhân, và chỉ ra các con đường tín hiệu có thể là mục tiêu thuốc giảm chết tế bào thần kinh.
Từ khó
- nén — lực ép kéo dài tác dụng lên một vật hoặc mônén mạn tính, hệ thống nén
- tế bào thần kinh — tế bào chuyên truyền tín hiệu trong hệ thần kinh
- tế bào đệm — tế bào hỗ trợ và bảo vệ tế bào thần kinh
- ứng suất — lực hoặc tác động gây căng thẳng cho môứng suất nén
- biểu hiện — quá trình một gen tạo ra sản phẩm hoạt độngbiểu hiện gen
- tiền lâm sàng — giai đoạn thí nghiệm trước khi thử trên người
- đường tín hiệu — chuỗi phân tử truyền thông tin bên trong tế bào
- glioblastoma — một loại khối u ác tính trong não
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ nén mạn tính do khối u ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân?
- Theo bạn vì sao nhóm nghiên cứu dùng mô hình tiền lâm sàng và hệ thống nén trực tiếp?
- Nếu các đường tín hiệu gây chết tế bào thần kinh được xác định, bạn nghĩ thuốc nhắm vào chúng có thể giúp gì cho bệnh nhân?
