University of Georgia'daki Georgia Center for Developmental Science tarafından yürütülen çalışma Translational Psychiatry dergisinde yayımlandı. Ekip, Adolescent Brain Cognitive Development Study'in üç dalgasından elde edilen anket yanıtları ve beyin görüntüleme verileriyle 8.000'den fazla çocuğu değerlendirdi.
Analizler, 10 yaşında yaşanan ekonomik zorlukların 11 ve 12 yaşlarında intihar düşüncesi ve girişimi riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Ayrıca daha kısa uyuyan çocuklarda duygu düzenleme güçlüğü daha sık görüldü. Araştırmacılar beyin bağlantılarını da inceledi ve varsayılan mod ağındaki (default mode network) daha güçlü bağlantıların kötü uykunun olumsuz etkilerini bir ölçüde azalttığını tespit etti.
Yazarlar düşük gelirli ailelerin daha fazla bakım yükü, standart dışı çalışma saatleri ve günlük mali streslerle karşılaşabileceğini; bunun gece rutinlerini sürdürmeyi zorlaştırdığını belirtiyor. Gürültü ve yüksek suç oranları gibi çevresel faktörlerin de kaygıyı artırıp uyku kalitesine zarar verebileceği vurgulanıyor.
- 10 yaşında ekonomik zorluk, sonraki yıllarda artan riskle bağlantılı bulundu.
- Az uyku daha kötü duygu düzenlemesiyle ilişkiliydi.
- Daha güçlü varsayılan mod ağı bağlantısı kısmi koruma sağladı.
Araştırmacılar pediatri ve okul programlarında uyku taraması yapılmasını öneriyor. Çalışma, uyku müdahalelerinin kırılgan gençlerde intihar riskini azaltmada pratik ve maliyet-etkin olabileceğini öne sürüyor.
Zor kelimeler
- ekonomik zorluk — Aileye para ve kaynak açısından yaşanan güçlükekonomik zorlukların
- intihar düşüncesi — Kişinin kendine zarar verme fikrini zihninde düşünmesi
- girişim — Bir amaç için yapılan deneme veya çaba, özellikle zarar vermegirişimi
- duygu düzenleme — Duyguları kontrol etme ve uygun şekilde yönetme süreci
- varsayılan mod ağı — İçsel düşünce ve dinlenme sırasında aktif olan beyin ağıvarsayılan mod ağındaki
- kırılgan — Kolayca zarar görebilen veya etkilenebilen durum
- maliyet-etkin — Az maliyetle istenen sonucu sağlamaya uygun
- tarama — Belirli sorunları erken tespit etme amacıyla inceleme
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Okullar ve sağlık hizmetleri uyku sorunlarını azaltmak için ne gibi uygulamalar başlatabilir?
- Düşük gelirli ailelerin günlük koşulları çocukların uyku rutinlerini neden zorlaştırabilir? Örnek verin.
- Uyku müdahalelerinin intihar riskini azaltabileceği söyleniyor. Bu tür müdahaleler hangi pratik zorluklarla karşılaşabilir?
İlgili makaleler
Yaşadığınız yer akciğer kanseri riskini etkileyebilir
Yeni araştırma, insanların yaşadığı yerin akciğer kanseri riskini etkileyebileceğini gösterdi. Bulgular BMC Public Health dergisinde yayımlandı; çalışma ilçe düzeyindeki kamu verilerini kullanıyor ve Veronica Bernacchi de ortak yazarlardan.
Yapay zeka Sahra Altı Afrika’da sağlık hizmetlerini değiştiriyor
Sahra Altı Afrika’da yapay zeka pilotları temel sağlık hizmetlerinde tanı ve lojistiği hızlandırıyor. Kenya, Ghana ve Ruanda örneklerinde erken sonuçlar daha hızlı teşhis ve azalan komplikasyonlar gösteriyor; düzenleme ve veri güvenliği hâlâ önemli bir sorun.
Parkinson'da dopamin ve sinaptik yoğunluk ilişkisi bozuluyor
Yeni bir çalışmada PET ile dopamin taşıyıcıları ve sinaptik yoğunluk ölçüldü. Sağlıklı beyinlerde bu iki belirteç birlikte değişirken Parkinson hastalarında bu ilişkinin bozulduğu bulundu; birden fazla görüntüleme daha net sonuç veriyor.
