Uganda'da kadın siyasetçilere çevrimiçi saldırılar ^{CEFR B2}

Kadınlar Uganda siyasetinde uzun bir geçmişe sahip. Ekim 1962'deki bağımsızlıktan bu yana kadınlar politikayı şekillendirdi; Joyce Mpanga 1988–1989'da Kadınların Kalkınması Bakanı olarak görev yaptı ve Winnie Byanyima 1995 Anayasası'nın hazırlanmasına katkıda bulundu. Anayasa'nın 21. maddesi pozitif ayrımcılık getirdi ve yerel yönetimler ile parlamento koltuklarının üçte birini kadınlara ayırdı.

Ocak 2026 genel seçimleri sırasında birçok kadın aday yarıştı ama kampanya dönemi çevrimiçi saldırılarla gölgelendi. Saldırılar arasında yapay zekâ ile üretilmiş görüntüler, deepfake'ler, cinsiyete dayalı dezenformasyon ve zararlı anlatılar vardı. Genç haklar savunucusu ve milletvekili adayı Nawaya Gloria HIV pozitif olduğunu açıkladı ve tacize uğradı; paylaşımlar arasında Prof. V Baryamureeba'nın alıntılanmış tweet'inde yer alan "Parlamentoda bu kadar çok şehvetli milletvekili olacağını bilerek, senin başına gelmemesini dilerim." gibi sözler de vardı. Nawaya'nın yanıtıysa: "Profesör Vernacious Baramureeba'ya bir gülümseme gönderiyorum, ve sizi bilgilendirmek isterim ki parlamentoya yatmaya değil değişim yaratmaya geliyorum..." şeklindeydi.

İnternette başka kadınları hedef alan örnekler de görüldü: Joyce Bagala hakkında Luganda'da aşağılayıcı ifadeler kullanıldı ve bazı paylaşımlar onun Demokratik Cephe kurucusu Mathias Mpuuga'nın metresi olduğunu ima etti. Cumhurbaşkanlığı adayı Yvonne Mpambara da cinselleştirici suçlamalarla karşılaştığını yazdı. TikTok'ta Rebecca Alitwala Kadaga hakkında yapay görüntüler yayıldı; Kadaga bunları yalanlayıp evde olduğunu belirtti. Anita Among hakkında deepfake'ler yayıldı ve bir YouTuber'ın Joyce Bagala'ya yönelik iddiaları bildirildi. Ulusal Birlik Platformu destekçileri ayrıca Demokratik Cephe'ye geçen bir üyeyi hedef aldı.

UN Women raporu, Uganda İstatistik Bürosu verilerine atıfla yüzde 95'in fiziksel ve/veya cinsel şiddet yaşadığını; katılımcıların yüzde 49'unun kadınlara yönelik şiddetin kendi topluluklarında yaygın olduğunu; yüzde 62'sinin aile içi şiddeti özel bir mesele olarak gördüğünü ve yüzde 54'ünün cinsiyete dayalı şiddet bildiren bir kadının eleştirileceğini veya utandırılacağını düşündüğünü belirtiyor. Teknoloji mevcut şiddeti büyüttü ve kadınların siyasi katılımı önünde yeni engeller oluşturdu; teknoloji kaynaklı cinsiyete dayalı şiddet için özel bir yasa yok ve 2011 Bilgisayar Suistimali Yasası zaman zaman Stella Nyanzi gibi feminist muhaliflere karşı kullanıldı.