UC Santa Barbara’dan Doçent Grace Han ve ekibi, Science dergisinde yayımlanan makalede pyrimidone adlı modifiye bir organik molekülü tanıttı. Tasarım, Molecular Solar Thermal (MOST) enerji depolaması fikrine dayanıyor ve UV ışığı altında şekil değiştiren bir DNA bileşeninden ilham aldı. Araştırmacılar sentetik bir versiyon tasarlayarak yapısal değişimin tersine dönebilir olmasını sağladı.
Makalenin önderi doktora öğrencisi Han Nguyen, ekip olarak molekülden gereksiz parçaları çıkarıp kompakt bir yapı elde ettiklerini söyledi. UCLA’dan Ken Houk ile birlikte hesaplamalı modelleme kullanarak molekülün enerjiyi nasıl tuttuğunu ve yıllarca kararlı kaldığını açıkladılar. Deneylerde açığa çıkan ısı ortam koşullarında suyu kaynatacak kadar güçlüydü.
Malzemenin suda çözünürlüğü, çatı kolektörleriyle gündüz şarj edilip gece tanklarda saklanmasına olanak veriyor. Potansiyel uygulamalar arasında kamp için şebekeden bağımsız ısıtma ve konut su ısıtması sayılıyor.
Zor kelimeler
- tersine dönebilir — yaptığı değişikliği geri alabilen, önceki hâline dönebilen
- organik — canlılardan veya karbon temelinden oluşan maddeler
- molekül — atomların bir araya gelmesiyle oluşan yapımolekülü
- sentetik — doğal olmayan, laboratuvarda üretilmiş olan
- hesaplamalı modelleme — bilgisayar kullanarak yapılan fiziksel simülasyon ve analiz
- çözünürlük — bir maddenin bir sıvıda erime veya dağılma özelliğiçözünürlüğü
- çatı kolektörü — çatıya yerleştirilen güneş enerjisi toplama cihazıçatı kolektörleriyle
- şebekeden bağımsız — ulusal elektrik veya ısıtma ağına bağlı olmayan
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu malzemenin kamp ve konut su ısıtması için kullanılmasının hangi avantajları olabilir? İki kısa neden yazın.
- Çatı kolektörleriyle gündüz şarj edip gece tanklarda saklama fikrini evinizde nasıl uygulardınız? Kısa anlatın.
- Bu teknolojinin yaygınlaşması için hangi teknik veya pratik zorluklarla karşılaşılabilir? Birkaç örnek verin.
İlgili makaleler
Science Journalism Forum çevrimiçi düzenleniyor
Kovid-19 salgını bilim muhabirlerini uzun ve yoğun bir döngüye itti ve kamuoyunun ilgisini artırdı. 30 Ağustos—2 Eylül tarihlerindeki Science Journalism Forum tamamen çevrimiçi olacak ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde bağlantı ve becerileri güçlendirmeyi hedefliyor.
