Uyku sağlık, duygudurum ve bilişsel işlevler üzerinde güçlü etkiler yapar. Yale Tıp Fakültesi'nde görev yapan bir uyku uzmanı, stres ile uykunun karşılıklı bir döngü oluşturduğunu ve stresin onarıcı uykuyu almayı zorlaştırarak ruh hali ve hafızayı olumsuz etkileyebileceğini açıklıyor. Uzmanın kişisel yolculuğu, üniversitede aldığı "Uyku ve Rüyalar" dersiyle başlamış ve daha sonra "Uyku Gizemi" adlı popüler lisans dersini vermeye kadar uzanmıştır.
Uzman uykunun birkaç temel işlevini şöyle sıralıyor:
- vücudun onarıcı işlevleri,
- duygusal düzenlemeye yardımcı olma,
- hafıza pekiştirme.
Bu işlevlerin kesintiye uğraması, stresten kaynaklanan kötü uyku ile ilişkilendiriliyor. Uzman kamuya yönelik konuşmalarında "iyi bir gece uykusu için en iyi ipuçları"ndan bahsediyor ve bu önerileri uyku-stres döngüsünü kırmak için pratik yollar olarak sunuyor. Yale'deki çalışması klinik liderlik, araştırma ve öğretimi birleştiriyor; böylece erken eğitim deneyimlerinin bir tıp kariyerini nasıl şekillendirdiğini gösteriyor.
Zor kelimeler
- bilişsel — düşünme ve zihinsel işlemlerle ilgili
- duygudurum — kişinin ruhsal ve duygusal durumu
- onarıcı — vücudu veya dokuyu iyileştiren süreç
- döngü — tekrar eden, birbirini etkileyen süreç
- pekiştirme — bilgiyi uzun süreli belleğe dönüştürme
- kesinti — süreçte ara veya devamın bozulmasıkesintiye
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Metindeki 'stres ile uykunun karşılıklı bir döngü oluşturması' ifadesi günlük yaşamı nasıl etkileyebilir? Örnek verin.
- Uzmanın 'iyi bir gece uykusu için en iyi ipuçları' sunduğu yazıyor. Sizce hangi pratik alışkanlıklar uyku-stres döngüsünü kırmaya yardımcı olur? Neden?
- Metin üniversitede alınan bir dersin uzmanın kariyerini etkilediğini söylüyor. Sizce erken eğitim deneyimleri meslek seçimlerini nasıl yönlendirebilir? Bir örnekle açıklayın.
İlgili makaleler
Beyindeki bir devre opioid nüksünü azaltabilir
Araştırmacılar prelimbik korteks ile paraventriküler talamus arasındaki bağlantıyı hedeflemenin opioid tekrar bağımlılığını önlemeye yardımcı olabileceğini bildirdi. Çalışma Washington State Üniversitesi'nden ve Journal of Neuroscience dergisinde yayımlandı.
80 yaş ve üzeri lenfoma hastalarında düşük doz kemoterapi etkili
Yeni çalışma, 80 yaş ve üzeri hastalarda azaltılmış kemoterapinin sık görülen bir lenfomada birçok kişiyi tedavi edebildiğini veya yaşam süresini uzattığını gösterdi. Araştırma gerçek dünya kliniklerinden elde edilen verilerle yapıldı.
Nötrofillerde Glut1, antikora bağlı böbrek hasarında rol oynuyor
Yeni bir fare modelindeki çalışmada araştırmacılar, AGN adlı ağır böbrek hastalığında nötrofillerde Glut1 adlı glukoz taşıyıcısının arttığını ve bunun iltihap ile doku hasarına katkıda bulunduğunu gösterdi. Glut1 engellenmesi böbrek hasarını azalttı.
Yaşadığınız yer akciğer kanseri riskini etkileyebilir
Yeni araştırma, insanların yaşadığı yerin akciğer kanseri riskini etkileyebileceğini gösterdi. Bulgular BMC Public Health dergisinde yayımlandı; çalışma ilçe düzeyindeki kamu verilerini kullanıyor ve Veronica Bernacchi de ortak yazarlardan.