Yeni çalışma, istilacı kahverengi anollerin sıcaklık yükseldikçe yerli yeşil anollere karşı daha saldırgan hâle geldiğini ortaya koyuyor. İki tür aynı yaşam alanı için Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde rekabet ediyor ve doğada kahverengi anollerin yeşilleri tercih ettikleri mekânlardan uzaklaştırdığı bilinmekte.
Araştırmaya Alex Gunderson ile doktora öğrencisi Julie Rej liderlik etti ve çalışma Journal of Thermal Biology dergisinde yayımlandı. Ekip, Gunderson Lab'ta ve Tulane University desteğiyle, türler arası davranışları ölçmek için sıcaklığın etkisini test etti. Rej, kahverengi ve yeşil anollerden oluşan çiftleri kontrollü kafeslerde birleştirdi ve mevsimsel sıcaklık aralıklarını benzetti.
Sonuçlar her iki türde saldırganlığın arttığını, ancak artışın kahverengi anollerde daha büyük olduğunu gösterdi. Yazarlar, iklim ısınmasının rekabet dengesini istilacı tür lehine kaydırabileceğini belirtiyor.
Zor kelimeler
- istilacı — bir yere yeni gelip zararlı olan tür
- saldırganlık — başkalarına karşı sert veya agresif davranışsaldırganlığın
- rekabet — bir kaynağı kazanmak için çatışma durumu
- yaşam alanı — bir canlının yaşadığı doğal yer
- kontrollü — dış etkiler azaltılarak yönetilen veya denetlenen
- iklim ısınması — yeryüzü sıcak ortalamasının uzun süre artmasıiklim ısınmasının
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sence iklim ısınması yerel türlerin yaşamını nasıl etkiler? Kısa neden verin.
- Kontrollü kafes deneyleri doğadaki gerçek durumu ne kadar iyi yansıtır? Neden olumlu veya olumsuz?
- İstilacı türlerle mücadele etmek için hangi önlemler uygulanabilir? Kısa bir fikir yazın.
İlgili makaleler
Daha iyi hava tahminleri ısıya bağlı ölümleri azaltabilir
Yeni bir araştırma, kısa vadeli hava tahminlerinin geliştirilmesinin iklim ısındıkça sıcaklığa bağlı ölümleri azaltabileceğini gösteriyor. Çalışma ABD verilerini ve meteorolog anketlerini kullanarak farklı gelecek senaryolarını değerlendirdi.
Nadir nöronlar omurilik devrelerini yeniden bağlayabiliyor
Yeni araştırma, nakledilen nadir nöronların omurilik devrelerine bağlanıp bacak kası aktivitesini tetikleyebildiğini gösteriyor. Bu bulgu, felç için gelecekte kök hücre temelli tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Yeni asitsiz yöntemle lityum pil geri kazanımı
Rice University araştırmacıları, flash Joule ısıtma‑klorinasyon ve oksidasyon (FJH‑ClO) adlı iki aşamalı yöntemle lityum iyon pillere ait lityum, kobalt ve grafiti yüksek saflıkta geri kazanıyor. Süreç asit kullanmıyor, daha az kimyasal ve enerji gerektiriyor.
Uyurken dopamin motor becerileri güçlendiriyor
Michigan Üniversitesi araştırması, belirli dopamin hücrelerinin NREM uykusu sırasında öğrenmeden kısa süre sonra aktifleştiğini ve uyku iğcikleriyle eşzamanlı olarak motor hafızaları güçlendirdiğini gösteriyor. Bulgular tedavi olasılıklarına işaret ediyor.