Yeni araştırma, istilacı kahverengi anollerin sıcaklık yükseldikçe yerli yeşil anollere karşı göreli olarak daha saldırgan hâle geldiğini gösteriyor. İki tür Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde aynı yaşam alanı için rekabet ediyor ve doğada kahverengi anollerin yeşil anolleri tercih ettikleri mekânlardan uzaklaştırdığı zaten biliniyor.
Çalışmaya Alex Gunderson ile doktora öğrencisi Julie Rej liderlik etti ve sonuçlar Journal of Thermal Biology'de yayımlandı. Araştırma Gunderson Lab'ta yapıldı ve Tulane University tarafından desteklendi. Ekip, türler arası etkileşimi ölçmek için kahverengi ve yeşil anollerden oluşan çiftleri kontrollü kafeslerde bir araya getirdi; kafesler serin ilkbahar günlerinden gelecekte beklenen daha sıcak yaz koşularına kadar mevsimsel sıcaklık aralıklarını benzetiyordu.
Testler boyunca kahverengi anollerin yeşil anollere kıyasla daha yüksek saldırganlık gösterdiği görüldü. Sıcaklık her iki türde de saldırganlığı artırdı, ancak artış kahverengi anollerde daha belirgindi; bu da ısındıkça istilacı ile yerli tür arasındaki saldırganlık farkının genişlediğini gösteriyor. Yazarlar, bu bulgunun iklim ısınmasının rekabet dengesini istilacı tür lehine daha da kaydırabileceğine işaret ettiğini söylüyor.
Çalışma ayrıca daha önce Tulane tarafından New Orleans'ta toplanan kahverengi anollerde rekor düzeyde kurşun tespit edildiğine dair bulguyu anıyor. Kıdemli yazar Gunderson, ekip henüz kurşun ile saldırganlık arasında kesin bir bağlantıyı tamamen dışlayamadığını ancak mevcut kanıtların başka yönlere işaret ettiğini belirtti ve en sağlam bulgunun sıcaklık arttıkça saldırganlığın yükselmesi olduğunu ekledi. Kaynak: Tulane University.
Zor kelimeler
- istilacı — yabancı bir tür, yerel türleri tehdit eden
- saldırganlık — başka bireylere karşı gösterilen saldırı eğilimi
- rekabet — sınırlı kaynaklar için yarışma durumu
- kafes — hayvanların deneylerde tutulduğu kapalı alankafeslerde
- mevsimsel — yılın mevsimlerine bağlı olarak değişen
- kanıt — bir iddiayı destekleyen gözlem veya bulgukanıtların
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- İklim ısınması devam ederse istilacı kahverengi anollerin yerli yeşil anoller üzerindeki etkileri ne olabilir? Nedenleriyle açıklayın.
- Kontrollü kafes deneyleri doğadaki rekabeti ne kadar iyi yansıtabilir? Avantajları ve sınırlamaları nelerdir?
- Araştırmacıların kurşun ile saldırganlık arasındaki olası bağlantıyı daha iyi incelemek için hangi ek yöntemleri kullanmaları gerekir?
İlgili makaleler
Yeni asitsiz yöntemle lityum pil geri kazanımı
Rice University araştırmacıları, flash Joule ısıtma‑klorinasyon ve oksidasyon (FJH‑ClO) adlı iki aşamalı yöntemle lityum iyon pillere ait lityum, kobalt ve grafiti yüksek saflıkta geri kazanıyor. Süreç asit kullanmıyor, daha az kimyasal ve enerji gerektiriyor.
