Namibya'da başlatılan FOODSECBIO projesi, hem toprak verimliliği sorunlarıyla hem de yetersiz beslenmeyle mücadele etmeyi amaçlıyor. Proje Kavango East bölgesindeki Mayana topluluğunda küçük ölçekli çiftçilerle çalışıyor ve Namibia University of Science and Technology'den araştırmacılar tarafından yürütülüyor. Finansman Science Granting Councils Initiative (SGCI) tarafından sağlanıyor ve programın ulusal iklim-akıllı tarım ile yerel bilgi hedeflerine uyum sağlaması hedefleniyor.
Araştırmacılar beş biyo-gübre geliştirdi. Bu süreçte baklagil topraklarından bakteriler izole edildi ve bitki gelişimini destekleyen suşlar seçildi; özellikle azot bağlama kapasitesi üzerine odaklanıldı. Yaklaşık 30 çiftçi, biyo-gübre üretimi ve uygulaması ile ürün yetiştirme yöntemleri konusunda eğitim aldı. Eğitimde ayrıca bebekler için protein zenginleştirilmiş inci darı unları üretme yöntemleri gösterildi.
Projeden gelen ilk sonuçlar olumlu. Birkaç çiftçi artan verim ve gelirden söz ediyor. Natilia Rengi, 12 kişilik ailesini besleyecek kadar ürün hasat ettiklerini söylüyor. 34 yaşındaki Sofia Kamburu fasulye, inci darı, yer fıstığı ve bambara nut ekmeye başladığını belirtti. 30 yaşındaki Alta Ngoma üç yıldır işsiz kaldıktan sonra projenin hayatını değiştirdiğini, ekim ayından beri gelir elde ettiğini ve çocuğunun okul ücretlerini ödeyebildiğini aktarıyor. Alta ayrıca mısır ununun on kilogramlık torbasının eskiden yaklaşık 150 Namibya doları (US$8.3) tuttuğunu ekliyor.
Projeye liderlik eden Percy Chimwamurombe, ortak çalışmanın çocuklardaki yetersiz beslenmeyi azaltmaya yardımcı olabileceğini söylüyor. Bitki ıslahı alanında doktora sahibi Lydia Horn ise uygun fiyatlı tohum erişiminin istihdam yaratabileceğini ve gıda güvenliğini iyileştirebileceğini vurguluyor. SGCI'nin bölgedeki kamu bilim finansman ajanslarını destekleyerek kanıta dayalı politika güçlendirmesine katkı sağladığı belirtiliyor. Proje 2021'de başladı ve Temmuz 2025'e kadar tamamlanması planlanıyor.
Zor kelimeler
- biyo-gübre — Doğal maddelerden tarımda kullanılan gübre
- izole etmek — Bir canlının veya maddenin ayrılması işlemiizole edildi
- suş — Bir mikrop veya bitki grubunun özel varyantısuşlar
- azot bağlama kapasitesi — Bitkinin veya mikrobu azot sabitleme yeteneği
- iklim-akıllı tarım — İklim değişikliğine uyumlu ve sürdürülebilir tarım
- bitki ıslahı — Bitkilerde istenen özelliklerin geliştirilmesi süreci
- gıda güvenliği — Herkesin yeterli ve güvenli yiyeceğe erişmesi durumugıda güvenliğini
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Projede uygulanan biyo-gübre ve eğitim programları yerel çiftçilerin yaşamını nasıl değiştirmiş? Örneklerle açıklayın.
- Uygun fiyatlı tohum erişimi ve bitki ıslahı çalışmalarının bir bölgedeki gıda güvenliğine etkileri ne olabilir?
- Bu tür projelerin başka bölgelere yayılması gerektiğini düşünüyor musunuz? Nedenleriyle birlikte kısaçe tartışın.
İlgili makaleler
Karamoja'da çocuk yiyecek ve suyu Salmonella ile kontamine
Kuzeydoğu Uganda'nın Karamoja bölgesinde yapılan bir çalışmada, beş yaş altı çocukların tükettiği yiyecek ve su örneklerinin neredeyse yarısında ilaca dirençli Salmonella bulundu. Bu durum ishal ve yetersiz beslenmeyi kötüleştiriyor.
Lesitin ve Arap sakızı tilapiayı soğuğa karşı güçlendiriyor
Araştırmacılar lesitin ve Arap sakızını tilapia yemine ekleyerek soğuk stresine karşı balıkların büyüme, hayatta kalma ve antioksidan tepkilerinde iyileşme olduğunu buldu. Çalışma özellikle daha soğuk bölgelerdeki çiftliklere pratik çözüm sunabilir.
Tanzanya için daha fazla yağış ve sıcaklık uyarısı
Yeni bir iklim araştırması Tanzanya'nın bazı bölgelerinde daha sık aşırı yağış ve artan sıcaklık olacağını, bunun tarım, halk sağlığı ve kentleri etkileyeceğini bildiriyor. Uzmanlar daha güçlü politikalar ve hazırlık çağrısı yapıyor.
