- Bilim insanları evrenin erken döneminde çok büyük karadelikler buldu.
- Bu karadelikler Büyük Patlama sonrası kısa sürede gerçekten oluştu.
- Bilim kuramları bu hızlı ve büyük oluşumu beklemiyordu.
- Bazı araştırmacılar bozunan karanlık maddenin rol oynadığını gerçekten düşünüyor.
- Bu bozunum erken gaz bulutlarının kimyasını kolayca biraz değiştirebilir.
- Kimya değişince bazı bulutlar yıldız yerine direkt çöküyor.
- James Webb teleskobu bu sıra dışı karadelikleri sıklıkla gözlemliyor.
- Araştırma birçok farklı alandan gelen bilim insanlarıyla birlikte yapıldı.
Zor kelimeler
- karadelik — çok yoğun, ışığın kaçamadığı uzay bölgesikaradelikler
- bozulmak — maddenin normal durumunun beklenmedik şekilde değişmesibozunan
- karanlık madde — görülmeyen ama yerçekimi etkisi olan maddekaranlık maddenin
- çökmek — üstten aşağıya doğru düşme veya büzülmeçöküyor
- gözlemlemek — incelemek için dikkatle bakmak ve veri toplamakgözlemliyor
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Büyük karadelikleri ilginç buluyor musunuz?
- Uzayla ilgili haberleri sık okur musunuz?
- Teleskopla gökyüzüne bakmak ister misiniz?
İlgili makaleler
Yeni çalışma: Beynin mikroskobik parçaları büyük ağları oluşturuyor
Nature Communications’da yayımlanan araştırma, beyin görüntüleri, genetik ve moleküler haritaları birleştirerek hücre ve kimyasalların fMRI ile görülen büyük beyin ağlarına nasıl bağlı olduğunu gösteriyor. Bulgular biliş, yaşlanma ve bazı ruhsal bozukmaları etkileyebilir.
Ruanda'da iklime dayanıklı tohumlarla daha büyük hasatlar
Ruanda'da Seed Resilience Project ile çiftçiler iklime dayanıklı tohumları denedi ve daha yüksek verim bildirdi. Proje 2023'te başladı ve uluslararası kuruluşlar, Fair Planet, tarım bakanlığı ile yerel tohum şirketlerini bir araya getiriyor.
Makas kuyruklu gecekuşlarının sıra dışı kur yapma sesi
Yeni bir araştırma, Arjantin'in kuzeyindeki makas kuyruklu gecekuşlarının kur yaparken çıkardığı çatırdama sesini ayrıntılı olarak kaydetti. Araştırmacılar yüksek hızlı kızılötesi kameralarla bu davranışı gözlemledi ve mekanik bir çarpışma olduğunu doğruladı.
