UC Santa Barbara kaynaklı deneyde araştırmacılar yaklaşık 500 gönüllüyü rastgele iki gruba ayırdı. Bir grup, Short of the Week sitesinden seçilmiş ve büyük ölçüde deneysel, belirsiz veya görsel olarak şaşırtıcı nitelikteki kısa sanat filmlerini izledi. Kontrol grubuna ise hızlı derlemeler halinde mizahi ev videoları ve hayvan klipleri gösterildi.
Katılımcılar iki farklı görevle değerlendirildi. İlk görevde çeşitli nesnelerin belirli kategorilere ne kadar uyduğunu derecelendirdiler; bu, sıra dışı örnekleri kabul etme eğilimini yani kavramsal genişlemeyi ölçüyor. İkinci görevde kısa bir öykü yazmaları istendi; öyküler bağımsız hakimlerce özgünlük açısından puanlandı. Öyküde kullanılan anahtar sözcükler deneyde belirgin bir test aracıydı.
Her iki ölçümde de sanat filmi izleyenler daha yüksek yaratıcılık puanları aldı. Araştırmacılar, sanat izlemenin geçici bir zihinsel kayma olan "durum açıklığı"nı tetikleyerek daha alıcı ve keşifçi bir zihniyet yarattığını; bunun da kavramsal genişlemeyi ve yaratıcı çağrışımları desteklediğini ileri sürdü. Çalışma, gündelik sanata pasif maruziyetin yaratıcılığı teşvik ettiğine dair deneysel kanıt sunuyor ve sanatın erişilebilirliği ile kamu ve eğitim bütçelerindeki fonlama tartışmaları için çıkarımlar barındırıyor.
Zor kelimeler
- rastgele — şansa bağlı, önceden belirlenmemiş seçim veya düzenleme
- deneysel — kontrollü denemelere veya uygulamalara dayanan
- kavramsal genişleme — kategori sınırlarını daha esnek kabul etme eğilimikavramsal genişlemeyi
- durum açıklığı — zihnin kısa süreli, daha alıcı bir durumda olması
- maruziyet — bir şeye doğrudan veya dolaylı olarak temas olmamaruziyetin
- özgünlük — başka örneklerden farklı, yeni ve yaratıcı olma
- çıkarım — veri veya olgulardan elde edilen sonuç veya anlamçıkarımlar
- hakim — bir metni veya işi değerlendiren, puan veren kişihakimlerce
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Kısa sanat filmlerine pasif maruziyetin yaratıcılığı artırabileceğini düşünüyorsanız nedenleri nelerdir? Örneklerle açıklayın.
- Bu araştırmanın bulgularını okul programlarına veya derslere nasıl yerleştirebileceğinizi anlatın.
- Belediye veya devlet düzeyinde sanat fonlarının artırılması konusunda bu tür deneysel kanıtlar ne kadar etkili olabilir? Nedenlerini tartışın.
