Kolera Vibrio cholerae bakterisinden kaynaklanır ve enfekte su ile yayılır. Sanitasyon sistemlerinin çökmesi, çatışmalar ve iklim olayları hastalığın yayılmasını kolaylaştırıyor. 2024'te WHO 560,823 vaka ve 6,028 ölüm bildirdi; vakalar yüzde 5 artarken ölümler yüzde 50 arttı ve 60 ülke vaka kaydetti. Afrika, Orta Doğu ve Asya toplam küresel yükün yüzde 98'ini oluşturdu.
Doğu Akdeniz bölgesi küresel vakaların yüzde 74'ünü oluşturdu; bu bölge dünya nüfusunun yüzde 10'undan azına sahip. Orta Doğu ve Asya içindeki vakaların yüzde 89'u ve ölümlerin yüzde 96'sı 2024'te tek başına Yemen'deydi. Sudan da büyük artışlar gösterdi; 2024 ortalarından beri ülke 123,000'den fazla vaka ve 3,494 ölüm bildirdi ve en uzun kaydedilmiş salgın olarak kayda geçti. Darfur'da 40 yerleşim yerinde 18,000'den fazla kişi etkilendi ve Eylül kampanyası 1.6 milyon kişiyi korudu.
Ayrıca iklim değişikliği, seller ve hızlı kentleşme su sistemlerini etkiliyor. Kolera ölümlerinin dörtte biri artık sağlık kuruluşlarının dışında oluyor ve 5 yaş altı çocuklar 2024'te küresel vakaların beşte birini oluşturdu. Aşıda ilerleme var: Euvichol-S 2024 başında ön yeterli bulundu, stoklar 2025'in ilk yarısında 5,000,000 dozu aştı; fakat 2025'te 65 milyon doz talep edilirken yalnızca 45 milyon doz acil kullanım için onaylandı.
Zor kelimeler
- kolera — Bir tür su yolu ile bulaşan hastalık.
- kirlilik — Temiz olmayan maddeler veya durumlar.Kirlilikten
- hizmet — İhtiyaçları karşılamak için yapılan yardım.hizmetlerinden
- savunmasız — Korunmasız ve tehlikeye açık olmak.
- tedavi — Hastalığı iyileştirmek için yapılan işlem.
- iyileştirmek — Bir durumu daha iyi hale getirmek.iyileştirmesi
- işbirliği — Birlikte çalışmak ve destek olmak.
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Hükümetlerin bu durumu ele alması hakkında ne düşünüyorsunuz?
- İklim değişikliğinin sağlık sorunları üzerindeki etkileri nelerdir?
- Uluslararası işbirliğinin önemi nedir?
İlgili makaleler
FQHC'lerde kanser tarama oranları düşük
Yeni çalışma, kısıtlı kaynaklı bölgelerde yaşayanların Federal Nitelikli Sağlık Merkezleri (FQHC'ler) aracılığıyla kanser taraması alma olasılığının daha düşük olduğunu gösteriyor. Araştırma, büyük farkların kolorektal, göğüs ve servikal taramalarda olduğunu belirtiyor.
Kibira Milli Parkı’nda ormansızlaşma ve yaban hayatı azalıyor
Kuzeybatı Burundi’de çay plantasyonları ve kalkınma projeleri Kibira Milli Parkı’nı ve burada yaşayan hayvanları etkiliyor. Yerel gözlemler, araştırmalar ve uzman uyarıları orman örtüsü kaybı ile türlerin azalmasına işaret ediyor.
Tozlayıcıların Azalması Sağlık ve Geçimi Tehdit Ediyor
Nature dergisinde yayımlanan araştırma, böcek tozlayıcıların azalmasının beslenmeyi ve küçük üreticilerin gelirlerini nasıl zayıflattığını gösteriyor. Çalışma Nepal’de köylerde yapılan izlemelerle tozlayıcıların doğrudan insan sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.
Ketojenik diyet farelerde egzersiz faydasını geri getirdi
Araştırmacılar, yüksek kan şekeri olan farelerde ketojenik diyetin kan şekerini normalleştirdiğini ve kasların aerobik egzersize daha iyi yanıt verdiğini buldu. Bir sonraki adım, insanların da aynı faydayı görüp görmeyeceğini test etmek.