Duke Health tarafından yürütülen yeni bir gerçek yaşam çalışması, erken evre Alzheimer hastalığı tedavisinde kullanılan ve FDA onaylı bir ilaç olan lecanemabın güvenlik profilini kapsamlı bir şekilde ortaya koydu. Beyindeki zararlı protein birikimini temizleyerek hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı hedefleyen bu tedavi, 2023 ile 2025 yılları arasında 230'dan fazla hasta üzerinde 396 güne kadar takip edildi. Neurology Open Access dergisinde yayımlanan araştırma, hastaların yaklaşık %80'inin en az bir yıl boyunca tedaviye sadık kalabildiğini gösterdi.
Çalışmanın ana odağını, beyinde şişme veya kanamaya yol açabilen ve Amiloid İlişkili Görüntüleme Anormallikleri (ARIA) olarak adlandırılan yan etkiler oluşturdu. Güvenlik konusunda elde edilen temel bulgular şunlardır:
- Tedavi sürecinde hastaların yaklaşık %24,3'ünde ARIA gelişti ve vakalar 10. ile 25. haftalar arasında zirve noktasına ulaştı.
- APOE ε4 adlı yüksek riskli genin iki kopyasına sahip hastalarda ARIA gelişme olasılığı dört kat daha yüksek bulundu.
- Hastaların %31'i ciddi olumsuz olaylar tecrübe ederken, yaklaşık %21'i yan etkiler sebebiyle tedaviyi bırakmak zorunda kaldı.
- ARIA vakalarının varlığı, hastaların 12. aydaki bilişsel test performanslarını olumsuz etkilemedi.
Mevcut testlerin kimde yan etki oluşacağını henüz tam olarak tahmin edememesi nedeniyle Duke Health, MR taramaları ve özel kan testleriyle birlikte yapay zekâ destekli erken tespit araçlarını denemeye başladı. Lecanemab Alzheimer hastalığını tamamen iyileştirmese de beyindeki hasarı yavaşlatması, hastaların daha uzun süre bağımsız kalabilmesine ve ailelerin kaliteli zaman kazanmasına yardımcı oluyor.
Zor kelimeler
- kapsamlı — Bir konuyu her yönüyle içine alan, ayrıntılı.
- sadık kalmak — Bir kurala, plana veya tedaviye bağlı kalmak.sadık kalabildiğini
- zirve — Bir sürecin ulaştığı en üst derece veya seviye.
- bilişsel — Aklın, düşünmenin ve algılamanın işleyişiyle ilgili olan.
- bağımsız — Kendi başına hareket edebilen, başkasına muhtaç olmayan.
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Erken evre Alzheimer tedavisinde yan etkilerin takip edilmesi sizce neden önemlidir?
- Yapay zekâ ve yeni teknolojilerin tıbbi tedavilerde kullanılması konusunda ne düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Hindistan’da siyah akrep için panzehir çalışmaları ilerliyor
Hindistanlı araştırmacılar Heterometrus bengalensis adlı siyah akrebin zehirini inceledi ve bu türe yönelik panzehir geliştirme yönünde ilerleme bildirdi. Çalışma zehir bileşenlerini haritaladı ve laboratuvarda üretim çalışmaları sürüyor.
