Afgan Gazeteci Haidary’nin Yazıları Çin’de YayıldıCEFR B1
28 Mar 2026
Uyarlanmıştır: Lina Ma, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Kuzzat Altay, Unsplash
Khadija Haidary Zan Times için yazan bir gazeteciydi. Kırsalda saklanırken Eylül 2024’te Çinli gazeteci Weilin Hong ile yazıştı; bu bağlantı Haidary’ye hikâyesinin önemli olduğunu hissettirdi ve Afganistan’dan ayrılma kararında etkili oldu. Ekim 2024 başlarında Haidary ve ailesi Pakistan’a yerleşti.
E-posta yazışmaları Ekim 2024’te "Haidary on Positive Links" adlı bir WeChat hesabında çevrilip yayımlandı. Metinler 2021 sonrası kadınların hak kayıplarını anlattı: işten çıkarılma, yalnız dolaşma yasağı, erkek doktor muayenesine izin verilmemesi, tıp fakültelerine kabul engeli, kız çocuklarının okullardan uzak tutulması ve gazetecilere yönelik baskılar.
Bir Çinli yayınevi kitaba sözleşme ve telif avansı teklif etti; kitap Ağustos 2025’te çıktı ve kısa sürede geniş ilgi gördü. Okurlar çevrimiçi paylaşımlar, eleştiriler ve bireysel destekle farklı tepkiler gösterdi; bazıları doğrudan yardımla bulundu.
Zor kelimeler
- yazışma — mektup veya e-posta ile yapılan iletişimE-posta yazışmaları
- saklanmak — görünmemek için bir yerde gizli kalmaksaklanırken
- yerleşmek — sürekli yaşamak için yeni mekan seçmekyerleşti
- çevirmek — bir metni başka dile aktarmakçevrilip
- hak kaybı — kişinin sahip olduğu hakların azalmasıhak kayıplarını
- tıp fakültesi — doktor yetiştirmek için eğitim veren bölümtıp fakültelerine
- telif avansı — yazarın kitap için önceden aldığı para
- baskı — kişilere veya kurumlara uygulanan zorlayıcı güçbaskılar
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- E-posta yazışmalarının çevrilip yayımlanması Haidary için neden önemli olabilir?
- Kitabın yayımlanması insanların durumunu nasıl etkileyebilir? Kısa açıklayın.
- Okurların çevrimiçi paylaşımları ve bireysel destekleri hakkında ne düşünüyorsunuz? Neden farklı tepkiler olabilir?
İlgili makaleler
TikTok ve Somali'de Klan Siyaseti
Araştırma TikTok’un Somali klan siyasetini yeniden şekillendirdiğini, canlı yayın mücadeleleri ve dijital coin bağışlarının çatışmaları finanse ettiğini gösteriyor. Platform 2020 başından itibaren popülerleşti ve 3.9 million aktif kullanıcıya ulaştı.
Yapay zekâ sosyal medyada çoğu Afrika dilini anlamıyor
Sosyal medyadaki içerikleri kaldıran yapay zekâ sistemleri Afrika dillerinin büyük kısmını anlamıyor. Bu durum içeriklerin yanlış kaldırılmasına veya zararlı paylaşımların kalmasına yol açıyor; araştırmacılar ve platformlar çözüm arıyor.