Maatschappelijk middenveld en inheemse stemmen op COP30 in Belém ^{CEFR B2}

Isabela Carvalho, directeur kennis bij Ashoka en lid van de raad van de Washington Brazil Office, bezocht COP30 in Belém als afgevaardigde van het maatschappelijk middenveld. De conferentie viel op door de zichtbare en georganiseerde aanwezigheid van civil society in officiële zalen, parallelle evenementen en op straat, mede door de lokale context van Belém als Amazone-hoofdstad met bootverbindingen naar inheemse, quilombola- en ribeirinho-gemeenschappen.

De People’s Summit werd een centraal politiek forum waar sociale bewegingen, stedelijke collectieven en inheemse gemeenschappen standpunten formuleerden en consensus bouwden. Bij de afsluiting overhandigden vertegenwoordigers een brief met collectieve eisen aan COP-functionarissen en leden van de Braziliaanse regering.

De deelname van inheemse vertegenwoordigers nam sterk toe: de Yaku Mama-flotille met meer dan 60 inheemse leiders voer ongeveer 3.000 kilometer vanuit Ecuador, Peru en Colombia naar Belém, en COP-organisatoren meldden dat meer dan 900 inheemse deelnemers geaccrediteerd waren voor de Blue Zone. De definitieve COP-tekst erkende inheemse territoriale rechten als onderdeel van de wereldwijde klimaatstrategie.

Sprekers benadrukten territoriale soevereiniteit en lokale prioriteiten. Lucas Marubo zei: "Brazilië heeft nu een nieuwe diplomatie van inheemse volkeren," en Josimara Baré riep op tot zekerheid voor gebieden voor adaptatie, voedselsoevereiniteit, zorg voor rivieren en erkenning van traditionele kennis. De Global Climate March trok ongeveer 70.000 mensen en bracht eisen naar voren over bossen, landdemarkatie, mijnbouw, raciale en genderrechten en een einde aan fossiele brandstoffen.

COP30 kondigde de Tropical Forests Forever Facility aan met meer dan 50 deelnemende landen, een fonds dat landen per hectare beschermd of hersteld betaalt; inheemse leiders juichten het idee toe maar drongen aan op directe, niet-bureaucratische toegang tot middelen. Een wereldwijde roadmap om fossiele brandstoffen uit te faseren boekte geen vooruitgang, en Brazilië zei dat het een voorstel via het Belém Action Mechanism zal nastreven. Over het geheel genomen bezetten territoriale actoren zalen, beïnvloedden debatten en verruimden wat mogelijk is, ondanks blijvende frustraties.