Bilby in gevaar: herstel in AustraliëCEFR B2
21 okt 2024
Gebaseerd op Kevin Rennie, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Enguerrand Photography, Unsplash
De grote bilby (Macrotis lagotis) is een kenmerkend Australisch zoogdier dat door sterk bevolkingsverlies nu als vulnerable op de Rode Lijst staat. Vóór de Europese kolonisatie kwam de soort op grote delen van Australië voor; de huidige schatting van volwassen dieren ligt rond de 9.000. De bilby wordt in publiekscampagnes gebruikt, onder meer via chocoladebilbys rond Pasen.
De achteruitgang volgt uit een combinatie van factoren. Ingevoerde konijnen (sinds 1859) veranderden ecosystemen, terwijl verwilderde katten en vossen veel directe predatie veroorzaakten. Daarnaast verkleinde het geschikte leefgebied door landontginning en begrazing door runderen en schapen.
Er lopen verschillende herstelmaatregelen: fokprogramma's, omheinde terreinen zonder roofdieren en herintroducties in nationale parken. Het Save The Bilby Fund, opgericht in 1999 door Peter McRae en Frank Manthey, en andere groepen werken samen met het National Recovery Plan. De Australian Wildlife Conservancy beheert zes omheinde locaties en startte in 2022 een nieuwe populatie bij Newhaven; ecohealth-enquêtes en camera vallen tonen aanpassing en in november werd het eerste jong gefotografeerd. AWC verwacht dat haar terreinen binnen enkele jaren naar schatting 5.000+ bilbys zullen beschermen.
Ook samenwerken met inheemse rangers en grootschalige bestrijding van verwilderde katten (op meer dan 3,2 miljoen hectare in westelijk Queensland) maken deel uit van de strategie. Lokale projecten, gemeenschapsdagen in september en online middelen zoals livestreams helpen het publiek bewust te maken van het herstelwerk voor deze bedreigde soort.
Moeilijke woorden
- bevolkingsverlies — afname van het aantal dieren in een soort
- predatie — het vangen en doden van prooien door dieren
- landontginning — het omzetten van natuurgrond in landbouwgrond
- herintroductie — het opnieuw uitzetten van dieren in een gebiedherintroducties
- begrazing — planten eten door vee op een gebied
- bestrijding — acties om een probleem te verminderen of stoppen
- omheind — afgesloten met hekwerk tegen roofdierenomheinde
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voordelen en nadelen zie je bij het gebruik van omheinde terreinen voor het behoud van bilbys?
- Hoe kan samenwerking met inheemse rangers volgens jou bijdragen aan het herstel van de soort?
- Op welke manieren kunnen lokale gemeenschappen en publiekscampagnes het bewustzijn en de bescherming van bilbys vergroten?
Gerelateerde artikelen
Magnetische zuivering verwijdert arseen uit grondwater
Twee broers uit India ontwikkelden een magnetische methode om arseen uit grondwater te halen. Hun chemievrije techniek (METAL) leverde het product MARU op; het systeem is goedkoop, makkelijk te onderhouden en kreeg nationale erkenning.
Onderzoek naar windturbines en gezondheid
Onderzoekers analyseerden gegevens van meer dan 120.000 huishoudens nabij windturbines die tussen 2011 en 2023 werden geplaatst. Ze vonden geen matige tot grote negatieve gezondheidseffecten, maar zeer kleine effecten kunnen niet helemaal worden uitgesloten.
Jamaica zoekt energie-oplossingen na orkaan en hoge rekeningen
Na orkaan Beryl klaagden veel Jamaicanen over hogere elektriciteitsrekeningen. Een toezichthouder onderzocht de rekeningen en adviseerde verlagingen; het land onderzoekt ook zonne- en oceaanenergie, maar experts noemen kosten en orkaandrukte een uitdaging.
Israëlische troepen verwoesten zadenbank in Hebron
Op 31 juli 2025 verwoestten Israëlische troepen de zaadvermeerderingsunit van de UAWC in Hebron. De unit was de enige zadenbank op de Westelijke Jordaanoever en bewaarde vele inheemse variëteiten; internationale organisaties veroordeelden de actie.