Vivien Sansour kaj la Biblioteko de Palestinaj SemojCEFR B1
5 Dec 2025
Adaptita el Thin Ink, Global Voices • CC BY 3.0
Foto de Emad El Byed, Unsplash
Vivien Sansour estas la fondinto de la Palestine Heirloom Seed Library. Ŝia agado celas savi semojn, kultivaĵojn kaj la rakontojn kiuj ligas palestinanojn al sia tero. Tio komenciĝis el ŝiaj personaj memoroj kaj poste kreskis al internacia civila iniciato.
Ŝi kreskis en Palestino en la malfruaj 70-aj jaroj sub israela okupado. En infanaĝo ŝi ofte estis en familiaj pomejoj, kun bestoj kaj amandelarboj. Ŝi enskribiĝis en PhD-programon pri Agriculture and Life Science, sed foriris por pasigi tempon kun maljunuloj kaj lerni iliajn praktikajn sciojn.
Ŝi kolektas kaj konservas semojn kiel karoto, faboj, rukolo kaj spinaco. Ŝi klarigas ke multaj lokaj varioj evoluis tra generacioj por adaptiĝi al sekaj kondiĉoj. Ŝi citas okron kiel ekzemplon kaj mencias la vorton "ba’al" por varioj kiuj kreskas sen irigacio.
UN-statistikoj montras ke granda parto de la agrikulturaj teroj en Gaza estis detruitaj kaj ke restaj areoj estas plejparte neatingeblaj. Ŝi avertas, ke perdo de tero estas perdo de kulturo kaj scio. La Biblioteko situas en Battir kaj ŝi raportas ripetajn enpaŝojn de setlantoj, tial ŝi rifuzis registarajn subtenojn.
Malfacilaj vortoj
- fondinto — Persono kiu starigis organizon aŭ projekton.
- konservas — Meti aŭ gardi ion por estonteco.
- adaptiĝi — Ŝanĝi por plej bone funkcii en kondiĉoj.
- irigacio — Donado de akvo al kampoj por kultivaĵoj.
- enpaŝojn — Ago de eniri en lokon, ofte nepermesite.
- setlantoj — Persono kiu venas kaj loĝas en alia loko.
- kultivaĵojn — Planto kultivata por manĝaĵo aŭ vendo.
- neatingeblaj — Ne eblas aliri aŭ eniri facile.
- ba’al — Vorto por varioj kiuj kreskas sen irigacio.
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kiel, laŭ la teksto, perdo de tero influas kulturon kaj sciojn? Klarigu en mallongaj frazoj.
- Ĉu vi opinias, ke kolekti kaj konservi lokajn semojn povas helpi protekti kulturon en via regiono? Kial aŭ kial ne?
- Kiel la lernado de praktikaj scioj de maljunuloj povis helpi al ŝia projekto, laŭ la teksto?
Rilataj artikoloj
Virina arbara enmergiĝo en Kameruno dum COP30
En Kameruno la organizo RADD aranĝis arbaran enmergiĝon por virinoj la 17an de novembro 2025 por ligi lokan sperton kun la tutmondaj klimataj debatoj ĉe COP30 en Belém (10–21 novembro 2025). La eventoj emfazis semojn, trejnadon kaj partoprenon de virinoj.
Kazaĥio kaj Ĉinio planas duan kaj trian atomcentralon
Kazaĥio konsentis kun Ĉinio konstrui sian duan kaj trian atomcentralon por plibonigi elektropovon kaj malpliigi dependon de karbo. Tio venas post kontrakto kun rusa Rosatom por la unua centralo kaj post publika referendumo en 2024.
Senarbarigo en la Kongobaseno tuŝas indiĝenajn popolojn
En la Respubliko Kongo la Kongobaseno kaj ĝiaj komunumoj suferas perdojn pro ekstraktaj agadoj kaj investoj. Ĉinaj firmaoj parto‑partas en agrikulturo, minado kaj ligna industrio, kaj lokaj organizoj avertas pri mediaj kaj homaj riskoj.