Nghiên cứu do Ramji Bhandari, phó giáo sư tại University of Missouri, dẫn đầu dùng cá cơm Nhật (medaka) để điều tra tác hại của perclorat kali. Hóa chất này xuất hiện trong thuốc nổ và pháo hoa, và được chú ý vì có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản.
Các nhà khoa học cho cá đực tiếp xúc với perclorat kali và thấy khả năng sinh sản giảm cùng tổn thương tinh hoàn. Họ phát hiện tiếp xúc gây ra căng thẳng oxy hóa và can thiệp vào các gen cùng con đường phân tử liên quan đến quá trình tạo tinh trùng.
Khi cá tiếp xúc đồng thời với perclorat kali và vitamin C, khả năng sinh sản được cải thiện và tổn thương tinh hoàn ít hơn. Các tác giả cho rằng vitamin C, với vai trò chống oxy hóa, có thể phục hồi một số con đường phân tử và bảo vệ quá trình tạo tinh trùng. Kết quả được công bố trên Environmental Science and Technology.
Từ khó
- perclorat kali — một loại muối hóa học có trong thuốc nổ
- khả năng sinh sản — khả năng tạo thế hệ mới ở sinh vật
- tổn thương — gây hại cho một bộ phận của cơ thể
- căng thẳng oxy hóa — tổn hại tế bào do gốc tự do
- can thiệp — xen vào hoặc ảnh hưởng đến một quá trình
- gen — phần thông tin di truyền trong tế bào
- chống oxy hóa — chất ngăn tổn hại do oxy hóa
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao vitamin C có thể bảo vệ quá trình tạo tinh trùng ở cá?
- Việc perclorat kali xuất hiện trong thuốc nổ và pháo hoa có thể gây lo ngại gì cho con người hoặc môi trường? Vì sao?
- Bạn sẽ làm gì để giảm rủi ro tiếp xúc với các hóa chất như perclorat trong cuộc sống hàng ngày?
Bài viết liên quan
Phân biệt đối xử hàng ngày ảnh hưởng tới hệ miễn dịch
Nghiên cứu trên người lớn Mỹ tuổi 50+ cho thấy trải nghiệm phân biệt đối xử hằng ngày liên quan đến dấu hiệu thay đổi hệ miễn dịch. Các nhà khoa học tìm thấy tăng tế bào miễn dịch biệt hóa giai đoạn cuối và kêu gọi thêm nghiên cứu.
Mô phỏng đập hải ly giúp phục hồi sông suối
Nghiên cứu tổng hợp cho thấy đập nhân tạo mô phỏng hành vi hải ly có thể làm cho sông suối bền hơn trước biến đổi khí hậu. Nhóm do Washington State University dẫn đầu đã rà soát nhiều công trình nghiên cứu và ghi nhận các lợi ích môi trường.
Liều cao chất chống oxy hóa có thể gây hại cho tinh trùng và con cái
Nghiên cứu trên chuột cho thấy dùng thường xuyên liều cao chất chống oxy hóa làm hỏng DNA tinh trùng và gây khác biệt về hộp sọ, khuôn mặt ở thế hệ sau. Các nhà nghiên cứu khuyên nam giới thận trọng khi dùng viên bổ sung liều cao.