Phong trào thanh niên và biểu tình đại học ở ArgentinaCEFR B2
18 thg 12, 2025
Phỏng theo Forus, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Mateo Krossler, Unsplash
Cuộc biểu tình bắt đầu vào năm 2024 ở Argentina đã nhanh chóng mở rộng thành một phong trào thanh niên, phản ứng trực tiếp với các chính sách thắt chặt tài khóa, lạm phát và các cắt giảm dành cho đại học công lập. Những cắt giảm này bị nhìn nhận là đe dọa vai trò lịch sử của các trường công như một con đường di chuyển xã hội.
Thanh niên chủ yếu tổ chức qua nền tảng kỹ thuật số thay vì qua công đoàn hay đảng chính trị. Chiến dịch Marcha Federal Universitaria tháng 4 năm 2024, sau đó lặp lại vào tháng 10, lan truyền nhanh qua hashtag #MarchaFederalUniversitaria và được điều phối bởi các nhóm sinh viên cùng các mạng lưới mở. Các nền tảng thường dùng gồm TikTok, Instagram, WhatsApp và X threads. Hình thức tổ chức kết hợp hành động đường phố với nội dung trực tuyến như video, chuỗi bài và đồ họa.
Các cuộc tuần hành quy mô lớn cho thấy sự pha trộn giữa tham gia có tổ chức và tự phát: hàng chục nghìn sinh viên và những người không hoạt động chính trị đã xuống đường. Ngày 17 tháng 9 năm 2025, hàng chục nghìn người diễu hành ở Buenos Aires đòi phục hồi kinh phí cho đại học công lập và chăm sóc sức khỏe nhi khoa, với khẩu hiệu trên mạng xã hội như “Tương lai của chúng ta không bị phủ quyết.” Dữ liệu từ sáng kiến EU SEE nêu lên xu hướng huy động lai, nơi hành động truyền thống và kỹ thuật số cùng tồn tại.
Phong trào có tiền lệ từ các chiến dịch theo thế hệ như Marea Verde (khoảng 2015 và 2020) và Ni Una Menos (2015), vốn dựa vào cả điều phối quốc gia lẫn động lực tự trị. Tháng 10 năm 2025, hàng nghìn người tụ tập ở Buenos Aires đòi công lý cho ba phụ nữ trẻ bị tra tấn và giết hại; sự kiện này được phát trực tuyến. Bối cảnh địa phương và lịch sử cũng có ảnh hưởng, từ các Bà Mẹ và Bà Ngoại Plaza de Mayo trong thời độc tài 1976–1983 đến các cuộc phản kháng bảo vệ vùng đất ngập nước ở Entre Ríos, vang vọng kháng cự Gualeguaychú trước nhà máy giấy UPM-Kymmene Oyj (trước đây là Botnia).
Lãnh đạo phong trào cảnh báo nguy cơ hoạt động chỉ mang tính tượng trưng hoặc biểu diễn. Tuy nhiên, các sự kiện lớn ngoài đời như Cuộc Diễu Hành Tự hào LGBTQ+ thu hút hàng trăm nghìn người mỗi tháng 11 từ 1992 để tưởng niệm Nuestro Mundo (1967) cho thấy tầm quan trọng của sự hiện diện trên đường phố. Khả năng trong tương lai có thể là con đường kép: dùng mạng xã hội để tổ chức và xây dựng bản sắc, đồng thời dùng đường phố để thể hiện sức mạnh tập thể.
Từ khó
- thắt chặt tài khóa — chính sách giảm chi tiêu hoặc tăng thuế nhà nước
- cắt giảm — giảm bớt ngân sách hoặc chi tiêu
- mạng lưới mở — nhóm kết nối chia sẻ thông tin một cách mở
- tự phát — xảy ra mà không có tổ chức chặt chẽ
- huy động lai — kết hợp hành động truyền thống và kỹ thuật số
- phục hồi — đưa lại nguồn tiền hoặc tài trợ đã mất
- tượng trưng — chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, không thực chất
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bài viết nói phong trào có thể theo 'con đường kép'. Bạn nghĩ việc kết hợp mạng xã hội và biểu tình đường phố mang lại lợi ích và hạn chế nào?
- So sánh phong trào trong bài với các chiến dịch theo thế hệ như Marea Verde và Ni Una Menos. Những điểm tương đồng hoặc khác biệt quan trọng là gì?
- Lịch sử địa phương (ví dụ Bà Mẹ và Bà Ngoại Plaza de Mayo) được cho là có ảnh hưởng. Bạn nghĩ ký ức lịch sử có vai trò thế nào trong động viên người biểu tình?
