Nghiên cứu, do Jasmin Abdel Ghany từ Nuffield College, University of Oxford dẫn đầu và được công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences, phân tích gần ba triệu ca sinh ở 33 quốc gia thuộc Tiểu Sahara châu Phi. Kết quả cho thấy tiếp xúc với nhiệt độ vượt ngưỡng 20 độ C trong tam cá nguyệt đầu tiên liên quan tới xác suất mất thai nam cao hơn về mặt sinh học.
Nhóm tác giả mô tả hiệu ứng ngưỡng: khi nhiệt độ tăng vượt 20 độ C, tỉ lệ sinh con trai bắt đầu giảm, và các mức nhiệt độ cực đoan hơn không làm tăng thay đổi theo tỷ lệ tương ứng. Họ liên hệ phát hiện này với giả thuyết "frail male", theo đó thai nhi nam nhạy cảm hơn với stress trong thai kỳ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rủi ro đặc biệt ở phụ nữ có học vấn thấp, các bà mẹ lớn tuổi và người sống ở vùng nông thôn.
Nhóm dùng dữ liệu tham chiếu địa lý từ chương trình Demographic and Health Surveys, một bộ dữ liệu xuyên quốc gia, để ghép từng thai kỳ với điều kiện nhiệt độ địa phương đồng thời kiểm soát các yếu tố xã hội và nhân khẩu. Họ còn so sánh với dữ liệu ở Ấn Độ, nơi phát hiện mẫu khác: tiếp xúc trong tam cá nguyệt thứ hai liên quan tới giảm số con trai, có thể phản ánh thay đổi về tiếp cận hoặc nhu cầu phá thai chọn giới tính, rõ nhất ở các bang miền bắc.
Các chuyên gia lưu ý giới hạn: Tiểu Sahara đa dạng về khí hậu, hệ thống y tế và văn hóa, và việc gộp dữ liệu giữa các quốc gia có thể che khuất khác biệt địa phương. Abdel Ghany kêu gọi các nghiên cứu tiếp theo và đề xuất củng cố chăm sóc sức khỏe bà mẹ cùng chăm sóc trước sinh làm trọng tâm để bảo vệ phụ nữ mang thai khi khí hậu ấm lên.
Từ khó
- tam cá nguyệt — giai đoạn ba tháng trong thai kỳtam cá nguyệt đầu tiên, tam cá nguyệt thứ hai
- ngưỡng — mức giới hạn mà một thay đổi xảy ra
- xác suất — khả năng một sự việc xảy ra
- mất thai — kết thúc thai kỳ trước khi sinh
- thai nhi — bào thai đang phát triển trong tử cung
- phá thai — kết thúc thai kỳ bằng can thiệp y tế
- củng cố — làm mạnh hơn hoặc tăng tính bền vững
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Khí hậu ấm lên có thể ảnh hưởng tới tỉ lệ sinh con trai như thế nào, và hậu quả xã hội của điều đó có thể là gì? Hãy nêu lý do dựa trên bài.
- Tác giả nói việc gộp dữ liệu giữa các quốc gia có thể che khuất khác biệt địa phương. Theo bạn, những phương pháp nghiên cứu nào có thể giảm vấn đề này?
- Các chính sách y tế công cộng nào nên được ưu tiên để bảo vệ phụ nữ mang thai trước rủi ro liên quan tới nhiệt độ, dựa trên khuyến nghị trong bài?
