Nhóm nghiên cứu, công bố trên tạp chí Nature Neuroscience và dẫn đầu bởi Priya Rajasethupathy tại Rockefeller University, quét bộ gen của gần 200 con chuột lai được tạo từ tám dòng bố mẹ khác nhau, kể cả dòng hoang dã. Phương pháp này giúp họ tìm một ảnh hưởng di truyền mạnh ở vỏ não trước trán, vùng não kiểm soát chú ý.
Những con chuột có hiệu suất chú ý cao hơn có mức biểu hiện gen Homer1 ở vỏ não trước trán thấp hơn nhiều. Hiệu ứng này xuất phát từ hai isoform ngắn của gen, Homer1a và Ania3. Khi các nhà nghiên cứu giảm hai isoform này trong một cửa sổ phát triển hẹp ở tuổi vị thành niên, chuột chạy nhanh hơn, thực hiện nhiệm vụ chính xác hơn và ít bị phân tâm trên nhiều bài kiểm tra. Thay đổi tương tự ở chuột trưởng thành không tạo ra hiệu ứng.
Về cơ chế, giảm Homer1 ở tế bào thần kinh vỏ não trước trán làm tăng số thụ thể GABA, những phanh phân tử của hệ thần kinh. Kết quả là hoạt động nền yên tĩnh hơn và xuất hiện các đợt hoạt động tập trung khi có tín hiệu.
Từ khó
- vỏ não — phần vỏ phía ngoài của não
- biểu hiện — sự xuất hiện hoặc mức thể hiện của genmức biểu hiện gen
- thụ thể — protein trên tế bào nhận tín hiệu hóa họcthụ thể GABA
- phát triển — quá trình thay đổi khi cơ thể lớn lênphát triển hẹp
- vị thành niên — giai đoạn tuổi giữa trẻ em và người lớn
- tế bào thần kinh — tế bào truyền và xử lý thông tin thần kinh
- phanh phân tử — thành phần giảm hoạt động của hệ thần kinh
- hoạt động nền — hoạt động não khi không có tín hiệu rõ
- di truyền — truyền tính trạng từ cha mẹ sang con
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ giảm các isoform gen trong tuổi vị thành niên có thể ảnh hưởng hành vi ở người không? Tại sao?
- Theo bài, thay đổi số thụ thể GABA dẫn tới hoạt động nền như thế nào và điều đó ảnh hưởng tới chú ý ra sao?
- Nếu một can thiệp chỉ có hiệu quả ở tuổi vị thành niên, điều này có ý nghĩa gì cho việc thiết kế biện pháp điều trị?
