Lưu vực Congo, khu rừng mưa lớn thứ hai trên thế giới, bao phủ khoảng 300 triệu ha và nuôi sống nhiều cộng đồng bản địa phụ thuộc vào rừng cho thực phẩm, nơi ở và tri thức truyền thống. Ở Cộng hòa Congo và các nước láng giềng, một số nhóm sống sâu trong rừng hoặc gần các làng rừng; chính phủ nước này đã cấm thuật ngữ "pygmee" vì mang tính xúc phạm.
Mối quan hệ giữa Cộng hòa Congo và Trung Quốc có từ những năm 1960. Ngoại trưởng Jean-Claude Gakosso cho biết thương mại đạt USD 6.57 billion trong năm 2023. Doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động trong nông nghiệp, khoáng sản, gỗ và công nghệ số, và đầu tư tăng lên thông qua sáng kiến như Belt and Road Initiative. Các dự án thương mại mới cũng nhắm tới sản phẩm rừng, chẳng hạn mật ong, và có báo cáo về viện trợ vật phẩm cho hợp tác xã mật ong địa phương.
Nhóm xã hội dân sự cùng các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng giấy phép khai thác và hoạt động khai thác khác đã thúc đẩy mất rừng, theo nghiên cứu của Mongabay và NGO địa phương thông báo với Global Voices. Lãnh đạo như Blanchard Cherotti Mavoungou của APRA2DH nói rằng các cộng đồng bản địa không hưởng lợi từ nhiều thỏa thuận, công ty thường không thực hiện đánh giá tác động môi trường và xã hội, và người bản địa bị loại khỏi tính toán. Một số gia đình đã bị trục xuất mà thiếu bồi thường.
Có vụ việc bị báo cáo vào ngày 9 tháng 9 liên quan tới yêu cầu tịch thu hơn 3.000 mét khối gỗ ở Bolomba, tỉnh Equateur, được cho là của hai công ty Trung Quốc, trong đó có Wanpong Group. Những người bảo vệ quyền người bản địa, như Maixent Animba Emeka, cảnh báo rằng khai thác công nghiệp có thể gây khan hiếm, tổn hại sinh kế và xóa mất kỹ thuật thu hoạch mật ong truyền thống. Các NGO cảnh báo rủi ro môi trường và nhân quyền; hiện chưa rõ chính phủ sẽ thay đổi giám sát và bồi thường ra sao.
Từ khó
- lưu vực — khu vực rộng chứa mạng lưới sôngLưu vực Congo
- bản địa — những người sống lâu đời ở vùng đó
- khai thác — lấy tài nguyên từ tự nhiên để sử dụngkhai thác công nghiệp
- mất rừng — giảm diện tích rừng do hoạt động con người
- sinh kế — cách người dân kiếm sống hàng ngày
- trục xuất — bắt người rời khỏi nơi ở
- bồi thường — tiền hoặc hỗ trợ cho thiệt hại
- giám sát — theo dõi và kiểm tra các hoạt động
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bài, khai thác công nghiệp có thể ảnh hưởng thế nào tới sinh kế và tri thức truyền thống của người bản địa? Hãy nêu vài ví dụ và lý do.
- Bạn cho rằng chính phủ nên thay đổi giám sát và bồi thường ra sao để bảo vệ rừng và cộng đồng? Trình bày hai hoặc ba biện pháp khả thi.
- Hợp tác xã mật ong được đề cập trong bài có thể đóng vai trò gì trong phát triển bền vững cho người bản địa? Bạn đề xuất cách hỗ trợ hợp tác xã đó.
